25.04.2009

Yeni Gazetecilikte Cevap Bekleyen Sorular

İnternet ile birlikte basın haberciliği büyük bir değişim geçiriyor. Bu değişime tepki olarak ortaya çıkan gazetecilik ölecek mi, gazeteler kapanacak mı gibi tartışmalar arasında bir takım temel unsurlar gözden kaçıyor. Nedir bu temel unsurlar? Soru soralım, inceleyelim:

İnternette ham haber ve orijinal haber arasındaki nasıl bir ilişki var?

Geleneksel gazeteci ham haberi bulur, mesleki bir süzgeçten geçirir ve orijinal haber yaratır. İnternette okur haber kaynağına gazeteci kadar hızlı/kolay erişir ve topluluklarla paylaşabilir. Çoklu paylaşımlar organik olarak toplu süzgeçler yaratır. Bu durumda gazetecinin mesleki süzgeci topluluklar için ne kadar anlamlıdır? Bu alandaki en ilginç örneklerden birisi Huffington Post: çeşitli kaynaklardan aldığı haberleri orijinal haberlerle harmanlayıp ortaya hibrid bir ürün koyuyor.

Gazetecinin gündemlerin oluşumundaki rolü nedir?

Merkezden-kitleye medyalarda birisi konuşur, öbürleri dinler. Konuşan gündemi yaratır. Kitleden-kitleye medyalarda herkes konuşur herkes dinler. Jeff Jarvis’in deyimiyle içerik ekonomisi eski kafadır, link ekonomisi yeni oluşumdur. Peki bu kaotik ortamda gündem(ler) nasıl oluşur? Gazetecinin gündemlerin şekillenmesinde ve sunumundaki rolü nedir?

Haber okumada genişlik ve derinlik nasıl dengelenir?

İnternette her dilden her fikirden amatör-profesyonel haber kaynağı önümüzde, bedava. RSS okuyucular en kısa zamanda en çok kaynağı tarama olanağı sağlıyor. Diğer yandan dikkatimiz çabuk dağılıyor, her bir haberde ulaştığımız derinlik azalıyor. Derinliğin azalmasının toplumsal unutkanlıklar gibi istenmeyen etkileri olacağını varsayarsak, genişliğin ve derinliğin dengelenmesinde okura nasıl yardımcı olunabilir?

Bir haber kaynağı okurlar için eskiden farklı olarak nasıl bir değer yaratır?

İnternet ve gazecilik tartışmalarının odaklarından biri gazetelerin nasıl bir iş modeli ile nasıl para kazanacağı. Basın kurumlarının batan gemiyi kurtarma hezeyanları arasında atlanan önemli bir konu, bir haber sisteminin içerdiği toplum için nasıl bir değer yarattığı. Bu değer ile gazetenin para kazanmak için atacağı adımlar arasında nasıl bir ilişki olabilir? Mesela, Umar Haque diyor ki siz değer yaratın, iş modeli kendiliğinden gelir. Diğer taraftan Clay Shirky, günümüz medyasının ölmekte olan iş modellerinin yerini sponsorluk ve bağış modellerinin almaya çalışacağını ama kısa vadede bu modellerin muhtemelen başarısız olacağını ifade ediyor.

Bu sorular hakkında fikirleriniz varsa yorumlarda tartışalım.

İlgili Düğümküme yazıları:

Tasarım Gazeteyi Kurtarabilir mi? – Burak Arıkan
Gazete ve Dergi Sitelerinin Yapması Gereken 10 Şey – Burak Arıkan

Etiketler

, , , , , ,

2 Yorum

  1. Burak Arikan

    Gazete / blog ayrımı kalkmaya başladı. Dijital ve fiziksel ne kadar bir araya geliyorsa bu tür çakışan endüstrilerde de o kadar bir değişim söz konusu. Hibridleşme. Yani hem gazete hem blog, hem fiziksel hem dijital, hem editör hem toplu filtre. “Katı olan her şey buharlaşıyor” sözündeki sıvı alan bu hibrid durum.

    Sorulara sıradan gidiyorum:

    1. Eskiden “ham” içerik bir uzmanın yorumlanmasıyla olgunlaşırdı, şimdi çok uzmanın yorumlanmasıyla olgunlaşıyor. Eskiden “orjinal” bir yayın kaynağına sahip olan yerden gelirdi, şimdi çok yayın kaynağına sahip yerden geliyor. Bu iki eski+yeni durumu aynı anda yaşıyoruz.

    2. Gündem kime ait? diye sormuştuk daha önce. Gündem hareketindir. Ayrica Jeff Jarvis’e cevap: içerik = link.

    3. Haber okumada derin vs. geniş problemini anlayamadım. Köşe yazarı vs. haber arasındaki farktan ibaret gibi geliyor bana.

    4. Umar Haque’un sözüne katılıyorum: “siz değer yaratın, iş modeli kendiliğinden gelir”. Şu anda okuduğum ve değerli bulduğum pek çok blog var. Bazıları da sahiplerini ekonomik olarak besleyebiliyor.

  2. Engin Erdoğan

    Burak, içerik=link bağlamında Digg hakkında ne düşünüyorsun?

    Gündem hareketindir saptaması ilginç. Peki gündemi hareketin başındakiler mi şekillendirir hareketi sunanlar mı?

    3. Haber okumada derin vs. geniş problemini anlayamadım. Köşe yazarı vs. haber arasındaki farktan ibaret gibi geliyor bana.

    Genişlik kaynak sayısı, taradığın blog/gazete/twitter atmosferinin çapı. Derinlik bir haberin diğer olaylar bağlamında nasıl bir perspektifte yer aldığı. Blog yazısı, makale, röportaj vs.

Yorum Yaz