06.05.2009

Wikipedia'dan Sanatçılara Tehdit

Ticari olmayan bir web sitesi, eleştirdiği kuruluşun tescillenmiş ismini, kendi alan ismi içinde kullanabilir mi? “Özgür Ansiklopedi” Wikipedia‘yı işleten Wikimedia Foundation‘a göre bu, adil kullanıma girmiyor ve bu şekilde alınmış olan alan isimlerinin kendilerine devredilmesi gerekiyor. Geçtiğimiz Mart ayında sanatçı ikilisi Scott Kildall ve Nathaniel Stern, wikipediaart.org isimli siteleri nedeniyle Wikimedia avukatlarından bir mesaj aldılar ve o günden beri süren anlaşmazlık henüz çözülmüş değil.

wikipedia_art

Olayın başlangıcında Scott Kildall ve Nathaniel Stern’in birkaç ay önce “Wikipedia Art” başlığı altında [arşivlenmiş versiyon], Wikipedia’nın doğası, kavramsal sanat, bilginin güvenilirliği gibi konuları irdeleyen bir Wikipedia maddesi hazırlamaları yatıyor. Wikipedia sanatı, herkesin değiştirebildiği, Wikipedia standartlarına uyan bir Wikipedia maddesi olarak kendini gösteren sanatsal bir müdahale, bir performans olarak tanımlanıyordu. Amaç Wikipedia’daki görünmeyen yazar ve otoriteleri vurgulamak, aynı zamanda da kaynaklar hakkında fikir birliği, taraflılık, güvenilirlik (örneğin güvenilir kabul edilen kaynakların birçok zaman taraflı medya şirketleri ve yayınevlerine dayanması) gibi konuları irdelemek idi. Madde ansiklopedik olmadığı, yeterince kaynak tarafından beslenmediği ve kendi kendine referans verdiği gerekçeleriyle yazıldıktan bir saat sonra silinmeye aday gösterildi. Belki buraya kadar troll-art diyebileceğimiz bir eylem söz konusuydu ve eninde sonunda silinme kararının alınması çoğu insan tarafından normal karşılanacak bir durumdu.

Wikipedia müdahalesinden bir süre sonra Kildall ve Stern wikipediaart.org adlı bir site açıp tartışmalar, eleştiriler ve Wikipedia Art maddesinin Wikipedia’nın 5 gün ilkesine uymayarak apar topar – 15 saat geçmeden silinmesi gibi konuları da kapsayan protestolarına burada devam ettiler. Bir süre sonra Wikimedia Foundation‘ı temsil eden bir avukattan yazılı bir tehdit aldılar. Alan isimlerinde wikipedia kelimesini kullanmaya hakları olmadığı, bu ismi en kısa zamanda kendilerine devretmedikleri takdirde haklarında yasal işlem yapılacağı söyleniyordu. Buna karşın, Kildall ve Stern’i destekleyen EFF ve Public Citizen avukatlarına göre, wikipediaart.org ticari bir site olmadığı ve Wikipedia ile bağlantılıymış gibi yanıltıcı bir izlenim vermediği için bu adil kullanıma giriyor.

wikiwars200Özellikle Wikimedia Foundation’ın bu son girişimi birçok İnternet site ve blogunda büyük yankı yaptı. Sonuçta burada Wikipedia statejik bir hata yaptı diyebiliriz. Aynı zamanda da başta yola çıktığı açıklık ve özgürlük değerlerinden sapmış olduğu izlenimini verdi. Sonucunda eline hiçbir şey geçmeyecek bir konuda ısrarcı ve uluslararası dev şirketleri andıran antipatik tutumu ile bu sanatçıların ekmeğine yağ sürerek projelerine dikkat çekilmesini sağladı ve haklarında yapılan, en başta havada kalabilecek eleştirilere istemeden sağlam bir temel oluşturmuş oldu.

İlgili Bağlantılar:

Etiketler

, , , , , , , , , , ,

Yorum Yaz