11.03.2007

Türkiye'de Bilim ve Teknoloji Estetiği

bilimteknik

Popüler bilim ve teknoloji dergisi Bilim&Teknik naif ve özensiz tasarımı ile Türkiye’de yıllardır bu alandaki üretimin estetiğini etkiliyor. Bu kapaklardaki “Yeni Ufuklara” başlığındaki kitsch tipografi ve grafik tüm dergi genelinde özensiz sayfa düzeni ve kötü fotoğraf yerleştirilmesiyle devam ediyor. Bilim&Teknik Türkiye’de teknoloji ve kitsch buluşmasına güzel bir örnek.

Etiketler

16 Yorum

  1. ciftcie

    Bilim&Teknik Dergisi’nin tasarımı bana da hitap etmiyor. Ama bu onu kötü mü yapar? Bilim&Teknik Dergisi’nin görsel dilinin Türkiye’deki bilim ve teknoloji alanındaki üretimin estetiğini etkilediği sonucuna ise neye dayanarak varıyoruz?

    Peki içinde teknoloji olan herşey “hip” mi olmalı? Ki bilim&teknik, salt teknoloji değil bir “bilim” dergisidir de. Yani aslı gündemi genelde tüketiciler değildir. O yüzden alıştırılmaya çalışıldığımız sadelik-indirgenmişlikten uzak durması da doğaldır. Yani işler göründüğünden daha karışıktır.

  2. Dara Kilicoglu

    Bilim ve teknoloji gibi enformasyon gorsellestirmesine sikca basvurulan anlatimlar soz konusu oldugunda, Edward Rudolf Tufte‘nin kitaplari, gorsel ifadenin hassasiyetin anlasilmasi icin buyuk onem tasiyor. Eminim Bilim ve Teknik dergisinin gorsel editorleri Tufte’nin kitaplarina bayilirlardi ve onlardan cok sey ogrenirlerdi.

  3. arikan

    Evet Bilim&Teknik dergisi gerçekten kötü tasarlanıyor. “Hitap etmek” yani stil (“style”) burada eleştiri konusu değil.

    Bilim&Teknik dergisinin Türkiye’de bilim ve teknoloji alanındaki üretimin estetiğini etkiliyor olduğunu düşünüyorum çünkü çok uzun süredir yayınlanıyor ve bir çok insan bunu okuyor, en önemlisi görüyor. Bunu matematiksel olarak kanıtlamak mümkün olamaz tabi, ama bir gazete bayiine gidip PC dergilerini karıştırdığımızda bu savı destekliyecek ilginç örüntülere rastlayabiliriz.

    “Hip mi olmalı?”dan kasıt “moda olan mı?” demekse bu zaten kötü diye eleştirdimiz bir şey değil.

    Her dergi tüketilmek için vardır. Dergi çıkarmanın amacı bir tüketici kitlesini eğitmekdir. Devletin dergi çıkarması zaten baştan anlaması zor bir şey. Eğer hedef tüketici değilse kim? Hedef kitle konusunda uzman kişilerse onlar zaten her tür akademik yayını (e.g., journal) takip edip orada kendi makalelerini yayınlıyorlar. Bilmem anlatabiliyor muyum devletin dergi çıkarmasının ne kadar şizofrenik bir etkinlik olduğunu. Yani “bilimle ilgilenen” kişilere tüketici muamelesi yapıyor diyebiliriz. E herkes tüketici değil mi? Peki bu serbest market sisteminde devlet ne olarak görüyor insanları? Bunu tekrar tekrar düşünün.

  4. arikan

    Edward Tufte gerçekten bilgi yüklü tasarımlar için oldukça iyi teknikler geliştirmiş. Herkese faydası var.

  5. datafobik

    bilim&teknik, tübitak kaynaklı olduğu için, elbet tasarım ve içerik konusunda belirli kalıplara maruz kalıyor fakat aynı zamanda eleştirileri de e-posta ya da mektup sistemiyle kabul ediyor ve değerlendiriyor. O sebeple değişmesini istediğiniz taraflarını kendilerine iletmenizin yararlı olacağını düşünüyorum.

    Ayrıca, içerik olarak genellikle “Nature”, “Newscientist” ve “scientific american” dergilerinden yararlanıyorlar. Ki bence içerik olarak kimi zaman heyecan verici bilgiler veriyor olsa da, önemli olabilecek konuları da göz ardı ediyorlar. Mesela geçen ayın konusu lazerlerdi, ki şahsen benim merak ettiğim bir konu olsa bile, ne tasarımı ne de içeriği beni derginin kapağını açıp kurcalamaya itemedi.

    türkiye’de iyi ve keyifli bir bilim dergisi eksikliği uzundur beni de rahatsız ediyor. hatta bu konuda ufak çaplı girişimlerim de oluyor. Gerekli mecraları organize edebilirsem bilim dergisi projesine atılmayı düşünüyorum ama aynı zamanda çağımızda pdf magazine yapmak daha akıllıca geliyor, kağıt baskı yerine.

    http://www.newscientist.com
    http://www.nature.com
    http://www.sciam.com

  6. arikan

    Türkiye’de çıkarılacak bir popüler bilim dergisinin amacı neler olabilir?

    1. “Bilim tüketicisi”lerini eğitmek?

    2. “Bilim tüketici”leri yaratmak?

  7. ciftcie

    Tufte’nin veri görselleştirmesiyle bir derginin kapağındaki pazarlama odaklı yaratıcı tasarımı birbirinden ayırmak gerekmez mi? Bilim tüketicisi denilen şey nedir ki onu eğitmek ve yaratmak gibi şeylerden bahsediliyor?

    Bilim tüm tanımlarıyla bir tüketim değil, üretim mecrasıdır. Bilim&Teknik dergisi de bilimle ilgili içeriğini bu üretimler üzerinden aktarır, doğası gereği tartışır. Bilim&Teknik’i endüstriyel üretim sürecinden geçmiş tüketici ürünleri hakkında reklam ve haber sunan diğer dergilerden ayırmak gerekir. Zaten Bilim&Teknik’in bir Tubitak yayını olma sebebi de budur. Aksi halde bunca yıl yayın hayatını sürdüremezdi.

    Türkiye’de çıkarılacak bir popüler Bilim&Teknik dergisi;
    1. Bilimsel bilgi sunar.
    2. Araştırmacılar için bir platform görevi üstlenir.
    3. Çocuklara ve genç nesile bilimsel düşünceyi aktarır.

    Türkiye gibi bir ülkede, amacı tüketimi değil de üretimi teşvik etmek olan bir bilim dergisinin; ticari bir kuruluş tarafından değil de devlet tarafından yayınlanma sebebinin açık ve net olduğunu düşünüyorum.

    Estetik konusuna geri dönersek, doğası gereği bu derginin kapağıyla ilgili sadece öznel değerlendirmeler yapabiliriz.

  8. arikan

    Edward Tufte bilgi görselleştirmesi konusunda ufkumuzu açan bir kişidir, dergi kapağı tasarımıyla bir alakası yok tabii ki. Ancak Dara’nın bahsettiği gibi bilim ile ilgili bir konuda yazıp çizilirken doğası gereği bir çok karmaşık konudan bahsedilir. Bu durumda Bilim&Teknik gibi bir dergide fikirler Tufte’nin yazdığı bilgi görselleştirmesi tekniklerinden (e.g., small multiples, micro/macro, parallelism, data ink) faydalanılarak çok daha iyi ifade edilebilir.

    Tufte’nin şu kitaplarını tavsiye ederim:

    Envisioning Information
    The Visual Display of Quantitative Information

  9. arikan

    Her türlü dergi tüketiciyi eğitmek amaçlı çıkartılır. Bugüne kadar okuduğunuz tüm dergileri bir gözünüzün önünden geçirin. Blue Jeans, Billboard, ArtDecor, Alem, Sports Illustrated, Trendsetter vs. vs. Ne konuda bilgi aldınız bunları okurken? Tükettiğiniz konularda. Dünyada dergi/magazine tarihine bir göz atarsanız kitlesel medyanın gelişmesiyle haftalık veya aylık çıkan yayınların belli bir tüketici kitlesini eğitmek amaçlı çıkmaya başladığını görürsünüz.

    Bu sebeple bilim konulu dergi çıkarmak bilim tüketimini amaçlar. Devletin başka bir amacı olsaydı, mesela bilim üretimini desteklemek gibi, o zaman dergi çıkarmaz akademilerde olduğu gibi journal dediğimiz bir yapıda “açık” bir yayın yapardı.

    Bilim tüketicisi diye bir şey olur mu bu gerçekten derin bir tartışma. Bilim tüketicisi veya bilim tüketicisini eğitmek gibi terimleri devletin ne kadar şizofrenik bir şekilde bilim dergisi çıkardığının altını çizmek için özellikle kullanıyorum. Yine tekrar ediyorum Popüler Bilim dergisi ismi üzerinde tüketici kitlelerini eğitmek amaçlı çıkartılır. Bunun devlet tarafından yapılması şizofrenik çünkü normalde özel bir kuruluşun çıkaracağı bir yayını yapmaya çalışıyor. Mesela Amerika’da çıkan popüler bilim ve teknoloji dergisi Technology Review MIT Üniversitesi’nin bir ürünüdür. Technology Review öncelikle MITde geliştirilen bilim ve teknolojiyi yayınlar sonra dünyadaki alakalı alanları tarar. Yine tüketici kitleleri MITde üretilen bilim konusunda eğitir. Technology Review akademilerde skor sayılan makale yayınlama yeri değildir, bu makaleler için zaten binlerce journal ve konferans vardır. Yani bilimsel gelişme amaçlı bir yayın değildir popüler bilim dergisi.

  10. arikan

    Ayrıca Bilim&Teknik dergisinde falanca bakanın bilmem nerde kiminle el sıkıştığı da resimli haber yapılıyor. Bunun bilimle ne alakası var? Eğer son 50 yıldır devleti yönetenler arasında bilimsel gelişme konusunda bilinçli kimseler olsaydı Teknoloji Bakanlığı gibi bir şey olurdu. Böylece teknoloji konusunda planlı gelişmeler yapılabilir ve doğal olarak teknolojik gelişme bilimden beslendiği için bu bakanlık bilim alanına eknonomik destek olurdu.

  11. datafobik

    Dergicilik hem tüketme hem de üretme arzusunu tetiklediği zaman anlam kazanır. misal basatap magazini, çoğu zaman küçük bir kitlenin dinlediği müziğe hitap ettiğinden dolayı, tüketim sınırları oldukça küçüktü. ama yine de dergi takipçilerinin, herhangi bir sayıdan elde ettiği bilgi, onları o bilgileri araştırmaya hatta dergiyi biriktirmeye doğru yöneltiyordu. birçok dergi için de bunu söylemek mümkün, özellikle tasarım ve mimarlık dergileri bilgi yönelimi açısından oldukça zenginler. bilimteknik ise, yalnızca konuya ilgi duyanların almayı sürdürdüğü bir mecmua olsa bile, arada bilimteknik denemeye yüz tutan bünyelerde, tekrar alma güdüsü uyandırmıyor. dolayısıyla yeterli merakı uyandıramaması gibi bir sorunu var. ama içerisinde led’lerle yapılabilecek müthiş eğlenceli tanımlamalar, üretim heyecanı olanlar için de çok müthiş bir kaynak.

  12. arikan

    TIME yeniden tasarlanmış. Kocaman başlıklar ve geniş beyaz/boş alanlar kullanılmış. Pentagram tarafından yapılmış tasarım.

  13. nurgül

    dünya nasıl ısınıyor

  14. sanem

    boş boşuna yapmışlar

  15. Can Demirezen

    Burak Arıkan Edward Tuffe kitap önerileri için çok teşekkürler, tam aradığım kitaplardı

  16. Erkan Kabataş

    Biraz daha Dolu Olsa Hiç Fena Olmaz daha fazla bilgi daha fazla sorunun cevabı

Yorum Yaz