24.03.2009

Tasarımcının Üretimdeki Rolü Nedir?

Google’ın görsel tasarım şefi Douglas Bowman, geçtiğimiz günlerde görevinden istifa ettiğini açıkladı ve bu karara yol açan nedenleri blogunda yazdı. En temelde, tasarım kararları alınırken tasarım ilkelerinin işlediği süreçler yerine matematiksel çözümler ve veri odaklı yaklaşımlar sergilenmesi, Bowman’ı fazlasıyla yormuş görünüyor. Bu yorgunluk, akla şirketlerin tasarımcıyı nasıl algıladığı, şirket kültüründe tasarıma hangi rollerin yakıştırıldığı sorularını da getiriyor.

Digg’de 1632 kez iğnelenmiş ve 300′den fazla yorumlanmış olarak bulduğum bu hikayeye yapılan yorumları okurken, Apple üzerine odaklanan bir blogda bu yazıya cevaben ortaya atılan bir iddiayı gördüm. İddianın sahibi buzzandersen, bu yönde bir süredir kafasında dolaşan düşünceleri bu hikaye ile somutlaştırdığını belirterek şu ifadeye yer veriyor:

“Apple mühendislerle çalışan bir tasarım firması; Google tasarımcılarla çalışan bir mühendislik firması.”

Bu iki firma arasındaki bir fark ve firmalara özgü bir durum değil elbette, mesele yönetim süreçlerinde hangi disiplinin, hangi rolü üstlenerek üretime katıldığı. Kritik soru, bir ürünün geliştirilmesi sürecinde tasarım ve mühendislik disiplinlerinin hem kendi alt dalları (endüstriyel tasarım, görsel tasarım, yazılım mühendisliği, elektronik mühendisliği vb.) hem de birbirleriyle nasıl ilişkilendirileceği ve kararların hangi kriterler temel alınarak verilebileceği…

buzzandersen’in yazdıklarını yorumlayanlardan birinin, şaka yollu “Eee, peki Microsoft nedir, orta katman yöneticiler firması mı?” tespiti de aslında işin bir yönetim süreci farklılaşması olduğunu vurgular nitelikte.

Böyle bakınca da, konu teknoloji şirketlerini aşarak, üretim ilişkileri bağlamında çok daha geniş bir zemine yerleşiyor ve sorular çabucak sıralanıyor, sitenin müdavimleri açısından anlamlı olabilecek yanına odaklanmayı denersek:

  1. Tasarımcı üretimde nasıl bir role sahiptir?
  2. Tasarım, kullanım koşullarını rahatlık, kullanılabilirlik, amaca uygunluk yönünden şekillendirme önceliğiyle mi ele alınır, yoksa arzu yaratma amacıyla mı?
  3. Hangi tasarım iyi tasarımdır? Tasarımcı, ortaya koyduğu ürünlerin kalitesini hangi ölçümlerle ifade etmeyi başarabilir?
  4. ..?

Etiketler

, , , , , , , , , , ,

1 Yorum

  1. Koray Löker

    Bu arada, özgür yazılım ile ilgili deneyimlerimden yola çıkarak, üretim alanı ve biçiminin bu temel çatışma konusunda çok sınırlı değişiklikler yaptığını söyleyebilirim.

    Daha ilginç hale geleni, özgür yazılımlar söz konusu olduğunda alternatif her daim beklediği için ikna zorunluluğu daha az hissediliyor. CFT projesinde istediklerine ulaşamıyor musun, hooop zıpla aCFT’ye… “_____ is a _____ like/based _____ application with _____ support” kalıbı sağolsun, feza alternatiften geçilmiyor.

    Görsel tasarım zaten başlı başına dert ya etkileşim tasarımı ya da HCI alanı? Çok daha matematiğe dayalı olan bu konularda bile aynı yaklaşım yok mu?

    Neden pos makinalarının bazılarında giriş tuşu soldayken, bazılarında sağda… Getiriyorlar pos makinasını “şifreniz lütfen?” içinden “ona parola denir, ne Türkçe ne bilişim bilen aptal bankacılar yüzünden…” diye küfrede küfrede yazıyorsun parolanı, basıyorsun Giriş tuşuna hooop silindi… Giriş bunda diğer yandaymış.

    Bu konuda dillere destan bir tartışma bilmiyor olsam, safi işgüzarlık deyip geçeceğim ama iki ayrı önemli argüman var (pos makinalarındaki safi hıyarlık diye düşünmeye devam ediyorum ama, kavramsal düzeyde alttaki örnek kafa karıştırıcı).

    Apple ve KDE/Linux kullanıcı diyalog pencerelerinde olumlu yanıtın sağda olmasını, çünkü soldan sağa metin arayüzlerinde sonraki adıma sağ alt köşeden geçilmesinin mantıklı olacağını düşünürken; Microsoft ve Gnome/Linux cephesi de “tab diye bir tuş var, bilgisayarda artık el hareketleri sayfa çevirmek üzerinden çalışmıyor, ilk ulaşılan tuş olumlu olan olduğunda daha kolay ilerleniyor” gibi bir mantık sistemini savunuyor.

    İkisinin de haksız olduğunu açıkça iddia etmek zor. Haklı oldukları yanlar çok. Tek bir karar yok ve kendi evrenlerinde var olmaya devam bu durumda… Peki bu kadar matematiksel bir alanda bile “görüş” diye bir şey ikna edilemezliğini sürdürdüğüne göre, görsel tasarımda nasıl konsensüs sağlanır gerçekten?

Yorum Yaz