06.05.2009

Wikipedia'dan Sanatçılara Tehdit

Ticari olmayan bir web sitesi, eleştirdiği kuruluşun tescillenmiş ismini, kendi alan ismi içinde kullanabilir mi? “Özgür Ansiklopedi” Wikipedia‘yı işleten Wikimedia Foundation‘a göre bu, adil kullanıma girmiyor ve bu şekilde alınmış olan alan isimlerinin kendilerine devredilmesi gerekiyor. Geçtiğimiz Mart ayında sanatçı ikilisi Scott Kildall ve Nathaniel Stern, wikipediaart.org isimli siteleri nedeniyle Wikimedia avukatlarından bir mesaj aldılar ve o günden beri süren anlaşmazlık henüz çözülmüş değil.

wikipedia_art

Bu yazının geri kalanını okuyun »

19.01.2008

Video Wiki Çıktı

Wikipedia Vakfı web video editörü Kaltura ile ortaklaşa video-wiki servisine başladı. Bir nevi YouTube + Wikipedia karışımı olan bu yeni servisle birden fazla kişi beraber bir video oluşturabiliyor. İsterseniz varolan bir videoya görsel, ses, ve başka video ekleyip videoyu geliştirebiliyorsunuz veya isterseniz kendi video-wikinizi başlatabiliyorsunuz. Yani artık sadece wiki makalelerini değil videoları da ortaklaşa hazırlayabiliyor olacağız.

Gömülü video wiki

Tabii ki Kaltura video wiki’leri blogunuza gömerek okuyucularınızla paylaşabilirsiniz, hatta okuyuclarınız da başlattığınız video wikilere katkıda bulunabilir. Böylece video wikilere katılım sadece Wikipedia adresinde tek noktadan olmayacak bütün dünyaya virüs gibi yayılacak. Yukarıdaki video wiki oynatıcısında hemen sağ üst köşede [Credits] bağlantısı bu videoya kimlerin hangi parçalarla katkıda bulunduğunu gösteriyor. Resmin altındaki zaman çizelgesi üzerinde de farklı kişiler tarafından eklenmiş bu parçalar belirtiliyor. Alttaki iki düğmeyle bu videoyu düzenleyebilir veya yeni videolar ekleyebiliyorsiniz.

Açık Kaynaklı

Bildiğiniz gibi MediaWiki dağıtımı ile isteyen herkesi kendi wiki yazılımını kendi sunucusunda çalıştırabilir. Kaltura aynı zamanda MediaWiki dağıtımına da ekleniyor. Böylece MediaWiki ile kendi wikinizi kurduğunuzda sizin de video wikiniz de olabilir. Video programlama ve paylaşım teknolojileriyle ilgileniyorsanız siz de projenin gelişimine katkıda bulunabilirsiniz, çok öğretici bir çalışma olacaktır, Kaltura MediaWiki kaynak kodu burada (php):

http://sourceforge.net/projects/kaltura/

Nasıl kullanılabilir?

Video wiki’nin pek çok kullanım alanı olabilir. Tarihi konular, biyografiler, dersler, müzik videoları, politik kampanyalar, eleştiriler, belgeseller ve tabii ki sonu olmayan uzun-kısa filmler video-wiki olarak yapılabilir. Kaltura video editörü aynı zamanda içinden çeşitli video kütüphanelerine erişim veriyor. Kütüphanelerde bulunan Creative Commons lisanslı videolardan istediğiniz gibi alıp montajlayabilirsiniz. Ben en çok video wiki belgesellere katkıda bulunmak isterim. Mesela Mehmet Ali Birand’ın 12 Eylül Belgeseli bir video wiki dökümanı olarak daha zengin bir şekilde tekrar hazırlanabilir. Bugün NTVMSNBC’de oldukça bilgilendirici bir Hrant Dink belgeseli yayınlandı. Bu belgesel video wiki yapılabilir ve böylece suikastin karanlığı mesela herkesin (uzmanların, susturulanların, tanıkarın) bildiklerini / belgelerini eklemesiyle biraz daha aydınlanabilir.

kaltura-wiki-video-editor.jpg
Kaltura video düzenleme arayüzü

Video okur yazarlığı

Video wiki’nin en önemli kullanım alanı kuşkusuz slide şovlar olacaktır. Hazırlaması kolay, bir kaç resim ve yazı biraraya getirilip bir çok şey anlatılabilir. Ancak video montajlamak yazı yazmak gibi daha ilk okulda öğrenilen bir beceri olmadığından bir çok kişi başta zorlanacaktır. Zamanla katılımcılar televizyonu taklit edilerek ve diğer yapılmış videolardan görerek video okur yazarlığını arttıracaktır. Video montajıyla hikaye anlatmayı başlamak isteyenlere biraz fazla klasik ama temel olan “5 C’s of Cinematography” kitabını öneririm. Tabii ki 2008 yılı boyunca bloglarda “beraber video nasıl montajlanır”, “iyi video düzenlemenin 7 yolu” gibi pek çok pratik öğretici yazı görücez. En önemlisi üniversitelerin sinema ve televizyon bölümleri gelişen paylaşımcı / sosyal medya ortamında geçerli iş yapabilecek öğrenciler yetiştirmek için ders programlarını tekrar düzenlemeli.

Bu zamanın en önemli bilgi kaynağı Wikipedia video wiki ile bilgi derleme adına büyük bir adım atmış oluyor.

27.06.2006

Biyolojik işlemlerin yaratıcı kullanımı

Geçenlerde yaşayan herhangi bir canlıdan DNA çıkarma diye basit bir rehber yayınlandı. Bu rehbere gore isteyen herkes bir kaç ucuz malzeme ve araç kullanarak mesela evde bitkilerden DNA örnekleri alabilir. Bir yanda biyoteknoloji dünyada dev yatırımların odak noktası haline gelmiş bir endüstri olarak gelişirken, diğer yanda biyoteknolojinin hayat ile olan direk ilişkisi sanatsal ve kültürel eleştirinin odak noktası haline geliyor.

Geçenlerde Natalie Jeremijenko ve Eugene Thacker “Yaratıcı Biyoteknoloji Kılavuzu” rehberini yayınladılar. Heath Bunting ve Denna Jones’un katkılarıyla ger.ekleştirilen proje sanat işlerinde biyoteknolojinin nasıl kullanılabileceğine dair yöntemker ve bu konuda eleştirel makaleler içeriyor. Bu proje giderek kamraşıklaşan biyoteknolojik yöntemlerin ve işlemlerin hayata büyük etkisi olduğu halde topluma yabancı kalmasını problem olarak gorüyor. Soğuk ve yabancı duran biyoteknoloji terimini “biyoteknoloji hobisi” diye adlandırıp konuda bilgisi olmayanlar için ısındırıyorlar, sonucunda bu alandaki teknikleri ve bunun kültür ve politika ile olan ilişkisini anlamayı teşvik ediyorlar.

DNA cikarma
Tüpte DNA örneği

EK
Biyoloji ve teknoloji kesişiminde eğitim görüyorsanız veya ilgileniyorsanız bu konuda bildiklerinizi Vikipedi’ye girebilirsiniz: