Düğümküme » insan hakları

Orhan Pamuk ile söyleşi. Charlie Rose 18 Eylül 2007.

5 Haziran 1989 günü Jeff Widener‘ın Tiananmen Meydanı’nda çektiği “Bilinmeyen isyancı” fotoğrafının oyuncak modeli, Mike Stimpson.

1989′da Beijing Tiananmen Meydanı’nda yapılan gösteriler daha sonra Çin devletinin göstericileri katletmesiyle sonuçlandı. Bu olaylardan sonra Çin pazarı dünyaya açılmaya başladı. Bugün iPhone, Intel çip, Nike ayakkabı gibi ürünler Çin’de üretiliyor.

Orjinal fotoğraf
http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Tianasquare.jpg

Türkiye’de insan haklarımız sık sık çiğnendiği için maalesef yurt dışından destek arıyoruz. Bu destekler arasında en önemlisi Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM). AİHM Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile güvence altına alınmış olan temel haklarının çiğnenmesinden şikayetçi olan bireylerin başvurularını belirli koşullar altında değerlendiren bir uluslararası mahkemedir.

Ancak pek çok Türkiye vatandaşı bunu nasıl yapacağını bilmeyebilir. Ben de bilimiyordum, şu ana kadar ihtiyacım da olmadı, ama Türkiye’de ihtiyacı olan veya olacak kişilere yardımcı olabilir diye sade bir vatandaş AİHM’e nasıl başvuru yapabilir –AİHM sitesine göre– bunu adım adım yazıyorum.

1. Mahkemenin resmi dili İngilizce ve Fransızca’dır, ancak size daha kolay geliyorsa ilk aşamada Türkçe başvurabilirsiniz.
2. Mahkeme’ye yapılan başvurular yalnızca posta yolu ile gönderilebilir (telefonda yapılan başvurular kabul edilmez.) Faks veya elektronik posta ile yapılacak başvurular daha sonra posta ile gönderilecek başvuru metniyle teyid edilmedikçe geçerli sayılmayacaktır.
3. Başvurunuzla ilgili bütün yazışmalar aşağıdaki adrese gönderilmelidir:
   

   Monsieur le Greffier de la
   Cour europeenne des Droits de l’Homme
   Conseil de l’Europe
   F–67075 STRASBOURG CEDEX.

4. İlk mektubunuz veya başvuru formunuzun alınmasından sonra, Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğü, adınıza açılan dosyanın numarasını size bildirecektir. Bu numara, daha sonraki bütün yazışmalarda yer almalıdır.
5. Başvurunuz şunları kapsamalıdır:
   

   a. Şikayetlerinizin, ve dayandıkları olayların özeti,
   b. Sözleşme ile güvence altına alınan haklarınızdan hangilerinin ihlal edildiğini düşündüğünüz konusunda açıklama,
   c. İç hukuk yollarını tüketmek için hangi makamlara başvurduğunuz konusunda bilgi,
   d. Şikayet konusu olayla ilgili olarak kamusal mercilerce verilmiş kararların bir listes. Bu listede ilgili kararların tarihi, kısa özeti, kararı alan makamın adı da yer almalıdır.

6. Başvuru bizzat tarafınızdan veya temsilciniz tarafından imzalanmış olmalıdır.
7. Kimliğinizin açıklanmasını istemiyorsanız, bunu belirtin.
8. Başvurunuzun ilk aşamasında, bir avukat tarafından temsil edilmeniz yada sizi temsil eden kişinin mutlaka avukat olması gerekmez.
9. Mahkeme’de başvurular ücretsiz incelenmekte olup, dosyanızın gidişatı ile ilgili bilgiler size Yazı İşleri Müdürlüğü tarafından bildirilecektir.

AİHM’e başvurduktan sonra alınabilen somut sonuçlar

1. Türkiye Devleti’nden yüklü bir tazminat almak.
2. Problemin Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne geçiş sürecine alınması, bu problem halledilmeden Türkiye’nin AB’ye girememesi (bkz. AB ilerleme raporu).

Bu yazıda faydalandığım orjinal belgeler:

• Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Nasıl Başvurulur detaylı Türkçe anlatım (PDF)
• Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Türkçe Başvuru formu (PDF)

Umarım AİHM’e başvurmak zorunda kalmazsınız, ama gerekirse bu yazı bir başlangıç olabilir.