Video’dan notlar (YouTube izleyemiyorsanız alıcınızın ayarıyla oynayın):

Bugün buraya para için kullandığımız işletim sisteminin geçersiz olduğunu söylemek için geldim. Bu para sistemi bu yaşadığımız dönem için değil geçmişte başka bir dönem için optimize edilmiştir.

Şu anda kullandığımız para, tarihte çok belli bir dönemden [orta çağ Avrupası'dan] gelen bir vasiyettir. O dönemi anlarsak, bu dönem için nasıl daha iyi bir para sistemi geliştirebileceğimizi de anlayabiliriz.

Bu kullandığımız merkezi para sistemi Rönesans’da icat edilmeden önce, toplumda pek çok para birimi bir arada kullanılıyordu.

Geçmişte kullanılan yerel para birimleri bolluk temelli para birimleriydi, zamanla değeri artmayan, değer kaybeden paralardı.

Para tahıl ambarındaki depoyu temsil eden fişden kağıt parçasından ibaretti. Fişin bir kısmını bölüp birine verdiğinizde karşılığında başka bir malzemenin mesela 10 varil şarabın fişini alırdınız. Böyle gerçek değerler üzerinden alışveriş yapılırdı. Tahıl ambarda zamanla bozulacağı için paranın değeri de zamanla azalırdı. Bu yüzden parayı derhal harcamak gerekirdi. Dolayısıyla paranının eğilimi biriktirme değil harcama yönündeydi.

Bireyler arası para trafiği arttıkça zenginlik de artıyordu.

1100′lü yıllar Avrupa’da bir kaç zenginin ortaya çıktığı bir dönem değil, genel olarak halkın zenginleştiği bir dönemdi

Halkın zenginleşmesi halihazırda zengin olan soylular için problem olmaya başladı. Bunun önüne geçmek için paranın işletim sistemini değiştirdiler. Krallık parasını piyasaya sürdüler, halkın kendi arasında kullandığı yerel para birimlerini yasakladılar. Artık para sadece kral tarafından basılabiliyor, böylece halk para sahibi olmak için kendi arasında mücadele vermek zorunda kalıyordu. Kral böylece para ödünç vererek para kazanmayı öğrenmeye başladı.

Şimdi öyle bir ekonomide yaşıyoruz ki, ekonominin sağlığı ancak büyümeye dayalı.

Anonim şirketler (“corporations”) bu merkezi para birimi sistemini optimize etmek için ortaya çıktı.

Bugüne geldiğimize, başlangıçta bilgisayarlar ve Internet ekonomide kıt olmayan şeylerinde olabileceğini göstererek çok önemli problemler ortaya çıkarmaya bşaladı. Bilgisayarlar ve Internet değer yaratımının merkezini değiştirdi. Artık bağımsızca kendine ve başkalarına faydalı şeyler yapabiliyorsun. Ayrıca teoride Internet üzerinden araya hiç bir şirket banka para birimi girmeden dağıtım yapabiliyorsun. Ancak bugün ne yapıyoruz, bu orta çağdan gelen anonim şirket sisteminin uzantılarına uydurmaya çalışıyoruz kendimizi, esasında insanlardan daha fazla değer çıkarıp şirketlerin kasasına koyacak sistemler tasarlıyoruz, alkışlıyoruz. İnsanları teknolojiye uyumlu hale getirmeye çalışıyoruz, çünkü teknoloji bu değer çıkarma verimliliğini arttırıyor.

Herşeyin açık olduğu herşeyin kopyalanabileceği bir dünya? Tüm yazdıklarım açık olsun ki Google gelip indekslesin. Kopya koruması nedir? Beni bütün kopyalardan korumak mı?

Bugün ekonomiyi tekrar özgürleştirmek için iki alternatif var:

1. Bireylerin emeğine gerçekten saygı duyulan bir dijital kültür geliştirmek. Benim yazdığım, benim yazımdır, Google reklamları için bir mecra değildir.
2. Kıtlık temelli değil bolluk temelli yeni para birimleri icat etmek. Özgün alternatif elektronik para birimleri geliştirerek ve bireyler arası (“peer-to-peer”) nakitsiz alışveriş imkanı sağlayacak sistemler geliştirmek.

Toyotasa 130 milyon dolar

FriendFeed 50 milyon dolara satıldı Facebook’a önceki gün. Bu bir bağlantı paylaşım ve tartışma sitesi, bir RSS kafe… üç beş düğme, arkadaşlar, karşılıklı yorumlar, RSS kaynakları, çeşitli Javascript’tler, ve bunları barındıran sunuculardan oluşuyor.

Facebook 15 Milyar dolar etti bir kısım hisseleri Microsoft tarafından alındıktan sonra iki yıl önce. Bu bir sosyal ağ servisi… arkadaş profilleri, çeşitli düğmeler, haber paylaşım, fotoğraf etiketleme vb. sosyal etkileşim araçlarından oluşuyor.

Bu rakamlara göre 3 FriendFeed Bir Toyotasa, 120 Toyotasa bir Facebook ediyor. Bu firmaları oluşturan değerleri karşılaştırmayı size bırakıyorum… işçi emeği v.s. kullanıcı emeği, araba dağıtım ağı v.s. sosyal ağ, oto yan sanayii v.s. API uygulamaları.

Karşılaştırmanın küresel yerel birim farklarını da göz önüne alırsak mesela Türkiye’de başlayan sosyal ağ servisi Cember.net yaklaşık 6 milyon dolara Avrupa’lı XING fimasına satılmıştı. 8 Cember.net bir FriendFeed ediyor.

Ekonomik şok terapisi’nin muciti Milton Friedman devletin sadece iki görevi olduğunu söyler:

1. sözleşemlerin işlemesi için yaptırım (“enforce contracts”)
2. sınırları korumak (“protect borders”)

Birincisi devlet ile özel şirketler arasında derin ilişkiler sağlayarak tekelcilik doğurur. İkincisi endüstriyel-askeri kompleks denilen silah ticareti ile beslenen ama esasen merkez olmayan bölgelere silah zoruyla yaptırım zorla kanun kabul ettirme ile sonuçlanır.

“Gerçek değişim ancak kriz ile olur. Kriz vurduktan sonra gerçekleşen değişim o anda etrafta bulunan fikirlere dayanır.”

Krize hazırlıklı olan bastırır. “9/11 arkasında Bush hükümeti vardı” gibi komplo teorilerine bir alternatif yorum getiriyor Naomi Klein. Bu 9/11 felaketine hazır bir hükümet operasyonu olduğunu anlatıyor. Toplum bilinci zayıf düştüğünde yöneticiler herhangi bir engelle karşılaşmadan istediklerini empoze edebiliyorlar.

Türkiye’de kriz olduğunda şaşkına dönen toplum nasıl sömürülmüş olabilir? Türkiye’de toplumsal şok yaratmış olayları düşünüyorum:

1955 Atatürk’ün Selanik’deki evi bombalandı haberi => Türk yağmalaması, 6-7 Eylül olayları,
1977 Kanlı 1 Mayıs => hala girilemeyen Taksim Meydanı
1978 Maraş katliamı => takip eden bombalı saldırılar, seri suikastler, 12 Eylül Darbesine gerekçe
1979 Abdi İpekçi suikasti => IMF’den ilk borç, Wells Fargo’ya Toprak Mahsülleri Ofisi depoları satışı
1980 Askeri darbe => Kenan Evren, Kurucu Meclis, Sıkı Yönetim, idamlar, hapisler, sorgusuz tutuklamalar, YÖK, TÜSİAD, 1961 anayasası değiştirildi, TDK kapatıldı, 23 Nisan kaldırıldı
1984-1993 Özal’la serbest piyasa ekonomisine geçiş
2001 Tansu Çiller devalüasyonu
…

Devamı yorumlara. Türkiye’de başka ne şoklar yaşandı ve sonrasında çocuk beynine dönen topluma neler kabul ettirildi?

Hem kaotik hem düzenli. Hem serbest pazar hem planlama teşkilatı, hem dağıtık hem hiyerarşik, hem sezgisel hem mantıklı, hem akışkan hem katı, hem tüme varan hem tümden gelen, hem zamana yayılmış hem uzama, hem organik hem planlı, hem doğrudan hem dolaylı, altı üstü her yanında iki karşı uç arasında bir negatif geri besleme.

VISA şirketinin kurucusu Dee Hock paranın elektronik olarak küresel dolaşmasını sağlayan ilk kişi (1958 bkz VISA tarihi). 21,000+ finansal kurum, 16 milyon ticarethane, 800 milyon kullanıcıyla işleyen yılda $1.4 trilyon paranın döndüğü küresel kredi sistemi. Dee Hock bir kitap yazdı, büyük çaplı organizasyonların işleyişi üzerine. Kaordik (“chaordic”) diye bir kelime uydurdu, kaotik + düzenli. VISA şirketinin kendisinin işleyişinden yola çkıtı, bir teoriye varmaya çalıştı. Günümüzün iş yapma biçimlerinin nasıl patronlu müdürlü yönetim kurullu emir komuta hiyerarşik yapılardan uzaklaşıp, açık dağıtık merkezsiz müdürsüz bir yapıya dönüşmekte olduğunu anlatıyor. Ama bu değişim olurken için hem aşağıdan yukarı kendi kendini düzenleyebilen hem de yukarıdan aşağı hiyerarşik bir yapı öneriyor.

Bu konuda Dee Hock ile röportaj:
http://www.enlightennext.org/magazine/j22/hock.asp

* Görseller: ilk kredi kartı, baskın VISA logosu, son VISA logosu. 1958 – 2008.

M Kuşağı Manifestosu

Dünyayı yöneten sevgili yaşlı insanlar, eski kafalar,

Benim kuşağım sizinle ilişkisini bitirmek istiyor.

Hergün, dünyayı anlayışımızda ve beklentilerimizde gittikçe büyüyen gibi fark görüyorum. Bu farkların çok köklü olduğu kanaatindeyim.

Siz büyük, şişman, tembel şirketler kurdunuz. Biz küçük, dinamik, mikro çaplı ticaret istiyoruz.

Siz politikayı sahtekara eşanlamlı bir kelime haline getirdiniz. Biz her yerde özgün ve köklü demokrasi arayışındayız.

Siz finansal tutuculuğu tercih ettiniz. Biz sadece bankalara değil, insanlara hitap eden ekonomiler istiyoruz.

Sizin için önemli olan, kabadayı şirket başkanlarının yarattığı hisse değeriydi. Bize göre gerçek değer, haysiyetli, karakterli ve yürekli insanlar tarafından yaratılır.

Siz görünmez bir el istediniz, bu dijital bir el oldu. Bugünün pazarlarında alım-satımların büyük çoğunluğu bu görünmez el yordamıyola, robotça yapılıyor. Biz kanlı canlı el sıkışmak istiyoruz ki güven duyalım, güven verelim.

Siz hızlı bir şekilde büyüme istediniz. Biz yavaştan almak istiyoruz ki daha da iyileşelim.

Sizin için hangi toplumların düştüğü, hangi hayatların battığı önemli değil. Biz bütün gemileri yüzdürecek dalgalar istiyoruz.

Siz malikaneler, koca jipler, otomatik yemekler, büyük boy hayatlar peşindesiniz. Biz hayatı insancıllaştırmak istiyoruz.

Siz uydukentler, gelişigüzel yığınlar ve insanları yabancılaştıran demir kapılı siteler inşa ettiniz. Biz özgün ahaliler üzerine yapılandırılmış bir toplum istiyoruz.

Siz daha fazla para, kredi ve iltimas yordamıyla aç kurtlar gibi tüketmek istediniz. Biz, önemli olan şeyler yapma konusunda çok iyi olmak istiyoruz.

Siz maneviyatı maddiyat namına harcadınız. Bizi biz yapan değerleri süse püse, allı pullu incik boncuğa sattınız. Biz satılık değiliz. Anlamlı olan şeyleri yapmayı öğreniyoruz.

Bugün sosyal, politik ve ekonomik ortamlarda taşlar yerinden oynuyor. Yukarıdaki iki nokta, durumu en iyi şekilde özetliyor. Etiketlerden hiç hoşlanmam ama bu durum için kusursuz ya da mükemmel olmayan ‘M’ Kuşağı etiketini kullanacağım.

M Kuşağı etiketindeki M ne anlama geliyor? Herşeyden önce Hareket (İng. Movement). Bu biraz yaşla ilgili ama daha çok sayıları hızla yükselen, geçmiştekilerden farklı hareket eden insanlarla ilgili. Bu insanlar herşeyden daha önemli olan anlamlı işler yapıyorlar (İng. Meaningful stuff that Matters the Most). Bunlar ‘M’nin ikinci, üçüncü ve dördüncü anlamları.

M Kuşağı için önemli olan tutku, sorumluluk, özgünlük ve düne dair herşeye meydan okumak. Baktığım her yerde M Kuşağı patlaması görüyorum: şirketler, sivil toplum örgütleri, açık kaynak ahalileri, yerel girişimler, yönetim. M Kuşağı kim? Obama, bir nevi. Larry ve Sergey (Google kurucuları). The Threadless, Etsy, Flickr’ı kuran gençler. Ev, Biz (Twitter kurucuları) ve Twitter tayfası. Tahran 2.0. Kiva, Talking Points Memo ve Findthefarmer. Shigeru Miyamoto, Steve Jobs, Muhammad Yunus ve Jeff Sachs M Kuşağı’nın dedeleri. Bu öncülerin geldiği yerlerde M Kuşağından tonla var.

M Kuşağı sadece süper değil, hayati olarak gerekli. Eğer ‘M’ler size fazla idealist geliyorsa tekrar düşünün.

Büyük kriz bir yere gitmiyor, değişmiyor, başka bir şekle bürünmüyor. Kriz aynı, gittikçe büyüyor.

Siz, bu krizin ne olduğunu kavrayamadınız. Tekrar tekrar işaret ettiğim gibi, kriz kurumlarımızın özünde, ekonomimizi organize eden kurallarda.

Ne var ki onlar sizin kurumlarınız, bizim değil. Siz yarattınız ve iflastalar. Demek istediğim şu:

“… Örneğin, taşıt sektörü üretimi o kadar kısıtladı ki motorlu araç talebinin tarihte en düşük olduğu günümüzde bile stoklar küçüldü. Küçülen stoklar, ekonomi düze çıktıkça gayrisafi yurtiçi hasılada büyük bir artış yaratacaktır.”

30 yıl öncesinin teknolojisi ile üretilen araç envanterini düze çıkarmak gayrisafi yurtiçi hasılayı artırsa ne olur? Gayrisafi yurtiçi hasılanın yanıltıcı bir kavram olmasına bundan daha iyi bir örnek olamaz. Biz yolları tıkayan asfalt yatları değil, 21. yüzyıl otomobil endüstrisi istiyoruz.

Daha önce çekilmekten bahsederken (bir nevi) şaka yapıyordum. Durum bana şöyle görünüyor: her kuşağın önünde bir zorluk vardır. Bizim önümüzdeki zorluk, dünün sefahatinin hesabını ödemek ve yerine özgünce, kendini yenileyebilecek şekilde paylaşımlı bir zenginlik yaratmak.

Yaşlı genç herkes bu soruya cevap bulabilir. M Kuşağı için önemli olan nerede doğduğun değil, ne yaptığın ve kim olduğun. Soru şu: Hala 20. yüzyılda mısınız yoksa 21. yüzyılda mı?

Sevgiyle,

Umair ve Edge Economy Ahalisi

Suriye Pasajı’nda yapılmakta olan Göreli Konumlar ve Kanaatler sergisi dahilinde sunumlar ve konuşmalar yapılıyor. İlki geçen cumartesi yapılan tartışmada Borga Kantürk, Merve Şendil, ve Caner Aslan (yukarıdaki fotoğrafta) sanat üretiminde medyum konusuna odaklandılar. Yarın yapılacak tartışma ağlı bağlı internetli hayatımızı da göz önüne alarak günümüz sanatı ve kültürel üretiminde gayri maddi emek ve kimlik üzerine yoğunlaşacak.

Deniz Gül ile beraber yapacağımız konuşmada Düğümküme’den ilgili yazılara, görsellere, ve yorumlara da referans göstericem (liste bu yazının sonunda).

Yarınki konuşma programı şöyle:

25 Nisan 2009 Cumartesi
16:00 – 18:00

Suriye Pasajı
İstiklal Caddesi, No.348, Kat:4
Tünel – Beyoğlu

16.00
Elmas Deniz: Başka olasıklar; tarifler, notlar…
http://elmasdeniz.blogspot.com

Sanatçı, konuşmasında bireysel bir perspektiften, kendi biraraya getirdiği örnekler ile genel sanat problematiği; olası sanatçı –sanat sergileme ve durum yaratma- modelleri üzerine konuşacak. Sanatçı kimdir? Başka olasılıklar için nasıl bir ortam gereklidir? Yaratıcılık kimde aranmalıdır? Tabular nelerdir? Araştırmacı militan kimdir? Sanatçının önlenemez pasifliği. Ezberlenmiş olandan çıkabilmek. Homojen sanat ortanmından kurtulma yolları. Zihinsel mekan ihtiyacı. konuşmanın ana hattını oluşturuyor. Katılımcılarla birlikte bu soruları geliştirme amacı taşıyor.

17.00
Deniz Gül ve Burak Arıkan: Gayri Maddi Emek Üzerine Notlar
http://oddat.blogspot.com http://burak-arikan.com

Deniz Gül bloğunda yayınladığı mesleki iç döküşleri takiben güncel sanat üretimini sorgulayan bir dizi editöryel etkinliği Göreli Konumlar ve Kanaatler sergisi dahilinde başlatıyor. Gayri maddi emeğin dönüşümü üzerine Burak Arıkan’ı davet eden Gül, Arıkan’ın User Labor projesine yoğunlaşarak sorularına cevap arayacak. Program, değişen dünyada sanatın yerinin bir değişmez olarak belirlenmesine karşı çıkan, özellikle de dijitalizasyon ile yeni gerçekliğin peşinden koşan artı değer üreticilerini yıkıcı bir arayışla soru sormaya davet ediyor.

İlgili yazılar:

• Meta-Markets Üzerine, Ali Miharbi
• Şu Anda Ne Yapıyorsun?, Burak Arıkan
• Sanat Üretiminde Nesneden Sisteme Geçiş, Burak Arıkan
• Bugün Facebook için ne yaptın?, Engin Erdoğan
• Yeni Medya mı İşlemsel Sanat mı Kime Ne?
• Upgrade! Istanbul: Sosyal Ağlar Üzerine
• Protesto! – Openstudio’da Enflasyon Tehlikesi, Dara Kılıçoğlu
• Free Labor, Tiziana Terranova
• Immaterial Labor, Maurizio Lazzarato
• Affective Labor, Antonio Negri & Michael Hardt

Türkiye’de olsa “Teşekkürü bir borç bilirim” sloganıyla yola çıkması muhtemel yeni Twitter servisi Twollars kendini “Twitter Thank You Money” diye tanıtıyor. Twollars ile Twitter kullanıcılarına teşekkür ederken, sanal para da verebiliyorsunuz. Mesela mesajın içine “Give 2 Twollars @darita” yazdığınızda para göndermiş oluyorsunuz.

50 Twollars ile hesabınız açılıyor. Aktif kullanıcılar bağlantı paylaşmak, tartışma geliştirmek, başka mesajları tutmak gibi Twitter işi yaptıkça daha fazla para kazanabiliyor. Ben bugün paramın yarısını harcadım.

Twollars ayrıca hayır kurumlarını (“charity”) destekliyor. Hayırsever kullanıcılar mesela Kızılay, TEMA, WHO, vb. kurumlara Twoller bağışlıyorlar, belli bir miktarın üzerine çıkıldığında bu para gerçek dolar olarak kuruma aktarılıyor. Para değiş tokuşu nasıl gerçekleşiyor tam açıklanmıyor ama iyi bir başlangıç diyebiliriz.

Twoller metin ayrıştırma tekniğiyle çalışıyor (“Regular Expressions” kullanarak). Twitter’de yazdıklarınız sadece insanlara değil makinelere de açık olduğundan internet üzerinde herhangi bir bilgisayar yazdıklarınızı kaydetip analiz edebiliyor. Gerek Hashtags gibi ticari sistemler olsun gerek deneysel sanatsal sosyal yazılımlar olsun bir çok uygulamasını görüyoruz metin ayrıştırmanın. Twitter, FriendFeed, Facebook gibi ortamlarda kullanıcılar belli yapılarda –mekanik– mesajlar yazmaya alıştıktan sonra ayrıştırma işlemi daha da kolaylaşıyor. Zamanla insanlar bu makine diline alışırken, makineler de insan diline alışıyor. Karşılıklı adaptasyon. İster semantik web de ister toplu zeka de makinelerle aramızda hızla bir adaptasyon oluşuyor. Bu adaptasyon ile – gayri-maddi emek sayesinde– ortaya çıkan enerji serbest pazar ekonomisi şartlarında kapanın elinde kalıyor, sömürebilenler “information overlord”* olup Lordlar Kamarası’nda yerini alıyor McKenzie Wark’un Gamer Theory kitabında dediği gibi.

• How To Be a 21st Century Capitalist, Umair Haque
• Gamer Theory, McKenzie Wark
• User Labor

* “Information Overlord” terimi Türkçe’de “bilgi derebeyi” olarak kullanılabilir.

OUTLET‘de 4 Nisan’da açılacak “Kişilik Krizi” sergisi küresel krize kişisel tepki üzerine odaklanıyor.

Resmi duyuru şöyle:

Kişilik Krizi
Açılış: 4 Nisan Cumartesi, 18:30 – 20:30
Sergi: 6 Nisan Pazartesi – 23 Mayıs Cumartesi

Outlet//İhraç Fazlası Sanat Galerisi
Boğazkesen Cad.
Kadirler Yokuşu No:69
Tophane-İstanbul

Outlet//İhraç Fazlası Sanat, sergileriyle durağan güncel sanat ortamını canlandırmaya, harekete geçirmeye devam ediyor. 4 Nisan’da açılacak olan “Kişilik Krizi” sergisi, sanatçıların, kendi dönemlerinin meselelerine verdikleri içerden bir cevap!

Outlet; “kendi iç meselelerine” odaklanan 7 sanatçının “Kişilik Krizi” adlı sergisine ev sahipliği yapıyor. Barış Seyitvan(Diyarbakır), Birtan Oran(İzmir), Erkan Özgen(Diyarbakır), Fatih Tan(Mardin-Antakya), Nasan Tur(Berlin), Mehmet Vanlıoğlu(Mersin-İstanbul), Murat Özdemir(İzmir) yapıtları izleyiciyle buluşuyor.

Mekanın alt katı Outlet Proje Alanı’na ise, “centro di permanenza temporanea” isimli video ve fotoğraf çalışmasıyla, sanatçı Adrian Paci (Tirana-Milano) konuk oluyor.

Outlet’in giriş katında, farklı şehirlerden 7 sanatçının resim, fotoğraf, video çalışmalarında, kendi iç meselelerine ilişkin bakışları görünür oluyor.

Kriz çağının çocukları, kendi şarkılarını söylüyor. Hep bir ağızdan, başka dillerde, başka tonlarla.. Bazıları için küçük bir baş ağrısı problemi, bazıları içinse derin bir düş kırıklığı, aynalara baktırmayan. En çok da, erken büyüyen çocukların krizi ve hiç büyüyemeyen Peter Pan’ların.

Birtan Oran; otoportresi olarak tanımladığı çalışmalarında, tüketim çağının çocuklarının da portresini çiziyor; üst üste yığılmış kutuların üzerinde bir çift Adidas ayakkabı parlıyor. Nasan Tur, pek çok farklı alanda kullanılan bir sözü, “Time for Revolution”(Devrim Zamanı)çağrısını, tıpkı sokaklardaki diğer grafittiler gibi, yeniden yazmak istiyor. Ancak küçük bir dil sürçmesiyle, “Revolution”, “Revollusion” oluyor. Yazımdaki bu beceriksizlik/başarısızlık, anlamları çoğaltıyor, yeni anlamlar için sözcüğün içinde yer açıyor. Murat Özdemir, geçmişten gelen bir çığlığı resmine akıtıyor. Sessizlik ismini verdiği serisi, iç sesinin ifadesi oluyor. Erkan Özgen, videosu “Lost Body”de,  kayıp bir zamanın izini sürüyor. Çocukluğun masumiyeti, postalların arasında yitiriliyor. Gündüzleri inşaat boyacılığı, palyaçoluk işleri yapan sanatçılar, Mehmet Vanlıoğlu ve Barış Seyitvan, yaşamlarını kazanmak için verdikleri uğraşıyı, sanatsal üretimlerine de aktarıyorlar. Vanlıoğlu, videosuyla boya yapıyor, balık tutuyor, Seyitvan ise, gece eve döndüğünde, günün muhasebesini videonun objektifinin karşısında yapıyor. Fatih Tan, fotoğraf çalışmasında, izleyiciyi umursamazlıkla yüklü bir gerilime sürüklüyor. Bir sanatçı, bir eleştirmen ve bir suikastçı yanyana geldiğinde, en çok Nietzsche’ye yaraşır bir an’da izleyici asılı kalıyor.
Outlet Proje Alanı’nın konuğu; 1969’da Arnavutluk’ta doğan sanatçı ADRIAN PACI 1997 yılından beri Milano’da yaşamakta. Doğduğu topraklar olan Balkanlar’daki durumları anlattığı bir dizi son derece güçlü eser üreten Paci, “Centro di permanenza temporanea” çalışmasında, geçmişi ile yeni durumlara bağlanması arasında ironik bir bağ kuruyor. Bir ülkeden diğerine, umutla; daha mutlu bir geleceğin, zenginliğin, huzurun umuduyla harekete geçen işçi-mültecilerin resmini kendi durumuyla kesiştiriyor. Bir yerden bir yere hareket etmek zorunda olan işçilerin “yolları”, alışılageldiği üzere küçük, sıkışık bir otobüste değil, apronda kesişiyor. Yine de eski alışkanlıklardan kolay vazgeçilemiyor. Havaalanında bir uçağa binme sırası oluşuyor. Bu çalışma; en çok kendiyle alay etmeyi seven sanatçının, bir “homo-balkanicus” portresi olarak da okunabilir.

“Kişilik Krizi”nin açılışında İstanbul’da bulunacak olan sanatçı, bu sergiye paralel olarak 4 Nisan Cumartesi günü saat 14:00’te Garanti Galeri- Platform Garanti Güncel Sanat Merkezi’nde son dönem üretimlerine odaklanan bir konuşma gerçekleştirecek.

“Kişilik Krizi” sergisi 4 Nisan’dan 23 Mayıs’a dek Salı’dan Cumartesi’ye 10.00-18.30 saatleri arasında görülebilir. (Tel: 0212 245 55 05)

OUTLET HAKKINDA
Outlet, sosyal ve kültürel adaletsizliğin bunca derinleştiği bir ortam/zamanda, lüks olarak görülen sanatı, kitlelerle buluşturma girişimidir. Outlet; müzeler, enstitüler, banka galerileri, kurumlar arasında giderek sıkışan sanat ortamı için bir nefes alma alanı yaratmayı ve yenilikçi, risk alabilen projeler gerçekleştirmeyi hedefler.
Sanatın gündemini takip etmek isteyenlerin yeni adresi Outlet; Canan Pak, AYK, MAS Matbaası, BenQ, The Point Otel, Beck’s, Coca Cola, Netcopy Center ve Derin Design’ın sponsorluğuyla Azra Tüzünoğlu tarafından yürütülmektedir.

Outlet Proje Alanı: Sanatçıların özgün/farklı çalışmalarına ev sahipliği yapmak, yeni projeler üretmeyi desteklemek amacını taşır. Türkiye’den ve dünyadan sanatçıların davet edilmesi ve/ya başvurularla şekillenen proje alanı; Outlet’te aynı anda birbiriyle ilintili farklı sergiler görmeyi mümkün kılar.

ZAMAN:
Açılış Kokteyli – 4 Nisan Cumartesi, 18:30 – 20:30
Sergi: 6 Nisan Pazartesi – 23 Mayıs Cumartesi
Ziyaret saatleri: Salı-Cumartesi 10:00 – 18:30

MEKAN:
Outlet//İhraç Fazlası Sanat Galerisi
Boğazkesen Cad.
Kadirler Yokuşu No:69
Tophane-İstanbul

Günümüzde bir web servisi sadece servis değil, aynı zamanda üzerinde dışarıdan uygulamaların çalışabildiği bir platform. Programlanabilir bir sistem. Servisin belirli özellikleri API (“Application Programming Interface”) yoluyla açık tutuluyor. Ayrıntılarına burada girmiycem, basitçe API bir web servisine programatik, yani başka programlardan erişim sağlıyor. Web servisinin sahipleri dışında birileri servisi kullanan başka uygulamalar geliştirebiliyor. Mesela Facebook’da bir zombie oyunu, bir gelişmiş poke uygulaması, veya profilinize bakanları görme kutusu bunlara örnek. Bu uygulamları Facebook değil mesela Kaliforniya’da bir lise öğrencisi, Filipinler’de bir memur, veya Türkiye’de bir web ajansı geliştiriyor.

Internet’de bulunan platformların 3 çeşit olduğunu söylüyor Andreessen, özetle şöyle:

1. Erişim API

Uygulama platformdan veri okur platforma veri yazar, ve sadece kendi web adresinde yaşar. Tüm işletme geliştiriciye ait. Örnek: Flickr, Delicious, Twitter ve bunları dışardan kullanan uygulamalar.

2. Eklenti API

Uygulama veri okuma yazma yanında, platformdan erişilebilir. Uygulama kendi web adresinde değil platform içinde gömülü kullanılablir. Yine tüm işletme geliştiriciye ait. Gösterim kontrolü platforma ait. Örnek Facebook ve üzerinde çalışan uygulamalar.

3. Canlı ortam

Uygulama tamamiyle platformda çalışıyor. Geliştirici uygulamayı geliştirdikten sonra kodu platforma yüklüyor ve hemen hiç bir işletme kaynağı harcamıyor.  Örnek: Ning, Salesforce, SecondLife, Amazon EC2 S3, Google App Engine, Akamai Edge.

İlkinden sonuncusuna doğru platfom sahibinin hem sorumlulukları artıyor hem geliştiricinin emeklerini sömürme kapasitesi artıyor.

Bu yazıyı bir buçuk yıl kadar önce yazmaya başlamış bırakmıştım, şimdi rafdan alıp toparladım. Bugün artık bu üç platform tipinden ayrılmış yeni yaklaşımlar var. Serbest pazar ve rekabet bu son saydığımız canlı platform türünün DNA’sını değiştirerek paralı servis olmaya zorladı. Artık parayla alınıp satılan “cloud computing” servisleri kullanır olduk.