25.05.2007

Yıldız Mimar Rem Koolhaas Dubai'de Ölü Yıldız Tasarladı

oma-rem-koolhaas-rak-dubai-0

Petrol ve turizm zengini Dubai şehri bir süredir tamamiyle yeniden yapılanıyor. Petrol yatakları yakın gelecekte kurayacağı için turizme yatırım yapılıyor. Önce daha çok plaj alanı yaratmak için palmiye ve dünya haritası şeklinde yapay adalar yapıldı sonra yıldız mimarlara şehre kendi ikonlarını kondurmaları için işler verildi. Sonunda Dubai vahşi turizm merkezi Las Vegas veya Disneyland gibi dev bir lunaparka dönüşüyor.

Rem Koolhaas’ın ofisi OMA/AMO bu lunaparkın içinde yeralacak Ras al Khaimah Kongre ve Sergi Merkezi (RAK) binasını George Lucas’ın Yıldızlar Savaşı filmindeki Ölü Yıldız biçiminde yapıyor. Önce ressamlar için söylenmiş sonra mimarlara da uyarlanmış bir “atasözü” bu çalma çırpma Ölü Yıldız dedikodularına tuz biber oluyor tabi: “İyi mimarlar ilham alır, büyük mimarlar çalar.” OMA ise bu mimarlık lunaparkı için şunu soruyor:

“Konu sınır taşı (“landmark”) yaratmak olduğunda icat edilecek bir şey kaldı mı?”

oma-rem-koolhaas-rak-dubai-1

oma-rem-koolhaas-rak-dubai-4

OMA’ya göre 21inci yüzyıl –her yeni binayı eskilerinden ayırmak amacıyla– mimarlıkta “aşırı biçimlerin” manik üretimiyle şeklini buluyor. Ama bir paradoks olarak sonuçta her “değişik” bina girişimi anında değişikler denizine karışıyor, ve geriye kentsel bir monotonluk kalıyor. OMA RAK projesinin bir mimarlık statejisi olarak sonraki tuhaf şekli üretmeyi değil temel biçime geri dönüşü temsil ettiğini belirtiyor proje tanımında.

Rem Koolhaas bu tanımda şunları söyleyerek projeyi entellektüel bir olgunluğa ulaştırmaya çabalıyor:

  1. “Temel geometrik biçimler insanlık öncesinde bile vardı.”
  2. “Küre ile çubuk doğu ve batıyı temsil edecek evrensel bir sembol olabilir.”

Neredeyse “külahıma anlat” demek istiyor insan. Bu genel geçer çabalardan biz yeni nesil yaratıcılar pek etkilenmiyoruz. Ne modern Bauhausculuk ne de post-modern ikon kırıcılık bugünkü hayatın karmaşasında bizi beslemiyor. Bırakın yeni biçimi, fiziksel bir nesne tasarlama eylemi ne kadar geçerli? Bugün yaşadığımız ağlı bağlı karmaşık hayatta tasarım eylemi ancak sistem yaratımı olarak icra edildiğinde anlamlı olabilir. Sistemlerin sentezlenerek yeni sistemlere karıştığı dinamik ortamlarda Ölü Yıldız gibi nesneleri, sembolleri, ikonları ancak sistem değişkenleri olarak kullanabiliriz.

oma-rem-koolhaas-rak-dubai-5.jpg

Görsel Kaynakları: OMA/AMO