29.08.2009

Avatarımın Canı, Canımın Avatarı


NewScientist’ten bir avatar deneyi.

Bu yazının geri kalanını okuyun »

13.02.2009

Darwin ve Yerelleşme

[Server taşınması esnasında kaybolan, 13 Şubat 2009 tarihli bir yazıydı. Yorumları bulamadıysam da yazıyı buldum, tekrar aynı tarihle yayına veriyorum]

Charles Darwin’in doğumunun 200. yıldönümü vesilesiyle Google, giriş sayfası için bir logo tasarlamış. Aşağıda www.google.com, www.google.de, www.google.fr ve www.google.com.tr açılış sayfaları görülüyor.

darwin-google2b

Bu logo ABD, Kanada, çoğu Avrupa ülkesi (Bosna-Hersek hariç), Rusya,Çin gibi ülkelerin sayfalarında gösterilirken Müslüman çoğunluklu ülkeler ve İsrail’de bu grafiğin yer almaması ilginç geldi. Elbette bu, Google Türkiye sayfasının sade olarak gözüktüğü tek durum değil, ancak Google’un zamanında com.tr sayfasında Halloween logosu göstermiş olduğunu, sonra şikayet üzerine geri çektiğini hatırlarsak, genel anlamda çekingen veya sadece kafa karışıklığı içinde davrandıkları sonucunu çıkarabilir miyiz? Küresel şirketlerin, yerelleşme stratejileri gereği kültürlere göre uygun içerikler göstermeleri, sadece milli ve dini bayramları değil bilim tarihindeki önemli olayları da süzebilmeleri yeni gördüğümüz bir şey olmasa da düşündürücü; tabii Google bu işi rastgele yapmıyorsa..

darwin-google-small

Rastgele dizilmiş Google giriş sayfaları, sırasıyla:
Almanya, ABD, Hindistan, Fransa, Endonezya*,
İngiltere, İspanya, Bulgaristan, Yunanistan, Rusya,
Türkiye*, Birleşik Arap Emirlikleri*, Çin, Suudi Arabistan*, İsrail*,
Mısır*, Azerbaycan*, Afganistan*, Pakistan*, Meksika+,
Brezilya+, Arjantin+, Hırvatistan, Bosna-Hersek*, Sırbistan

(*)  Özel logonun kullanılmadığı ülkeler
(+) Logonun gecikmeli olarak güncellendiği ülkeler

18.10.2008

Günün Resmi: Güneşe Yakın

Güneş son zamanların en sakin dönemlerini geçiriyor. Bu sakinlik teleskoplardan ve uydulardan daha detaylı güneş görüntüleri alınmasını sağlıyor. En son alınan görüntülerden 21 tanesini Boston Globe yayınladı.


Uydudan alınan 29 Eylül 2008 görünütüsü saatlerce süren bir patlamayı gösteriyor.


Yüzeye H-alpha dalgaboyunda yakın çekim manyetik yapıları gösteriyor.


22 Mayıs 2008 görüntüsü güneşin en sakin olduğu anı gösteriyor.

16.08.2008

Uzay Enflasyonu

13.7 milyar yıllık evrenin zaman çizgisinde gösterimi. Sol uçta tahmin edilebilen zamanın başlangıcı, Big Bang. Sağ uçta bunca yıl sonra insanlık ve mikro dalgaları gözlemleyen uydusu WMAP (Wilkinson Microwave Anisotropy Probe). Kaynak: Evrenin Zaman Çizgisi, NASA

Evrenin Başlangıçları

Big Bang teorisine göre evren ilk patlamadan beri genişliyor, ve son zamanlarda artan “dark energy“lerin itmesiyle genişleme daha da hızlanmış. Stephen Hawking bu kozmik enflasyon meselesine, yani evrenin sürekli şişmesine, yeni bir açıklama getirdi. Yeni Hawking teorisine göre evrenin sadece bir başangıcı yok. Bu çoklu evrende insanlık tarihi tüm başlangıçların uzantısını birarada yaşıyor.

Dağıtık Zamanlar

Superstring theory

Hawking’in yeni teorisi atomdan küçük ve atomun iç yapısı olduğu düşünülen String Teorisi ile uyumlu ve ilerletilmiş versiyonunu, M teorisini destekliyor. Aynı zamanda “all things networked” herşeyin ağlı bağlı olduğunu anladığımız ya da sandığımız bir dönemde dağıtık kaynaklar, dağıtık kontrol, ağlı üretim bağlı tüketim döneminden çıkıyor. Bir zamanlar DNA’nın hayatın ana kodlayıcı kaynağı olduğu düşüncesi hakimdi (DNA RNA’yı, RNA proteinleri, proteinler bizi yapar mantığı). Ancak bu hiyerarşik, merkeziyetçi düşünce, Francis Crick tarafından 50 yıl kadar önce formüle edilmiş merkezden-kitleye düşünce, bugün “systems biology” denilen bir yaklaşım tarafından yıkılıyor. Buna göre DNA bir biyolojik ağ sistemi içinde tüm diğer öğelerle aynı seviyede ilişki içerisindedir ve hayat bütün öğelerin birbirleriyle etkileşimi ile ortaya çıkar, herhangi bir üst yerden, bir merkezden, bir başlangıçtan kodlanamaz veya denetlenemez.

Yeraltından uzaya.

25.11.2007

İnsanların İnsani Kullanımı

cybernetics-wiener.jpg

Sibernetik (“cybernetics”) denilen bilim dalının kurucusu Norbert Wiener 1948 yılında Sibernetik adlı kitabını yayınladıktan hemen 2 yıl sonra bu yukarda resmini gördüğünüz “İnsanların İnsani Kullanımı” kitabını bitirmiştir. Bu kitapta Wiener gerçeklerin ve doğa kanunlarının istatistiki temsiline eğilir. Yaşamı iç içe geçmiş olasılıklar dünyası olarak anlatırken sanki bugünkü sosyal ağlı internet hayatının altında yatan makenizmalardan bahsetmektedir.

Sibernetik kitabının 1948 yılında yayınlanmasıyla bu disiplin akademilerde yayılmaya başlamıştır. Sibernetik hayvanlarda ve insanlarda kontrol ve iletişim bilimi anlamına gelir. Diğer bir deyişle sibernetik alanı kendiyle ve çevresiyle iletişim kurabilen ve kendi kendini üretebilen sistemleri ve işlemleri çalışır. Bu görüşe göre basit işlemler karmaşık sistemleri oluşturur. En temel işlem negatif geri beslemedir. Bu alan belki Türkçeye “güdümbilim” olarak çevrilebilir.