09.02.2009

Alaska'yı Seviyorum

4 Ağustos 2006′da 650.000 AOL kullanıcısının arama motoruna yaptığı girdiler bir hata sonucu Internet’te bir metin dosyası olarak, AOL durumu farkedene kadar üç gün boyunca herkesin görebileceği şekilde erişime açılmış, gizlilik hakkı konusunun yanısıra ortaya çıkan kimisi korkutucu denilebilecek bilgiler nedeniyle de oldukça tartışılmıştı. Bu metin dosyası, kullanıcıların üç aylık arama verisini içeriyordu.

Lernert Engelberts & Sander Plug, 711391 no.lu AOL kullanıcısının hikayesini anlatan, I Love Alaska isminde, kısa bölümlerden oluşan bir film çektiler. Houston-Texas’ta yaşayan, gününü TV ve bilgisayar başında geçiren orta yaşlı dindar bir kadın olduğunu anladığımız kullanıcı #711391, özellikle duygularını, fikirlerini, isteklerini arama motoruna yazması veya arama yaparken özel yaşamına dair imalarda bulunmasıyla istemeden oldukça kişisel bir hikaye oluşturmuş. Bölümler Vimeo’dan izlenebiliyor.

09.01.2008

Cogito Ergo Search

CogitoErgoSearch.jpgSemantik (anlama göre) arama yaparak sonuç veren bir arama motoru olan hakia.com , “anlamı aramak” üzerine müzik yapan, üyeleri arasında CEO’larının da bulunduğu bir grup kurup, Cogito Ergo Search (Düşünüyorum Öyleyse Arıyorum) albümünü çıkarmış.

Hakia search music sayfasında yazılanlara göre, tüm şarkı sözleri gerçek bir arama sorgusunun sonuçlarından üretilmiş, her bir ritim sonsuz bir gezintide sörf yapmanın enerjisini yansıtıyor, basit melodiler internetin getirdiği hayatın basitliğini sembolize ediyor ve etnik enstrümanlar internetin giderek genişleyen kültürel karakterini vurguluyor. Grubun myspace sayfasında, yaptıkları müzik Experimental / Healing & EasyListening / Jazz olarak tanımlanmış. Bazı şarkılarda windows hata/uyarı mesajlarının da müziğin bir parçası olduğu albüm oldukça ilginç. Albümde bulunan Search for Better Search, Why did the Chicken Cross the Road, Weapons of Mass Instructions gibi şarkıların tamamı ücretsiz olarak indirilebiliyor. Ayrıca arama sonuçlarından ürettiğiniz kendi şarkılarınızın bir sonraki albümde yer almasını istiyorsanız buradan hakia’ya göndermenizi istiyorlar.

Hakia ayrıca arama motoru ile sosyal ağ ortamını bir araya getiren Meet Others projesiyle de ilgimi çekti. Aynı sorguyla arama yapan insanları buluşturmayı hedefleyen proje henüz geliştiriliyor. Dr. Rıza C. Berkan’ın kurucusu olduğu New York tabanlı hakia.com, 7 ocak 2008 tarihli habere göre Prokom‘un 5 milyon dolarlık yatırımıyla toplam 21 milyon dolarlık ciroya ulaşmış. Şirketin İstanbul’da da bir ofisi bulunuyor.

25.12.2007

Google'a Açık Kaynaklı Rakip: Hadoop

toz.jpg

Arama motoru pazarında başarılı olmak öncelikle teknolojik altyapının dağıtımlı çalışmasından geçiyor. Yani bütün arama, depolama, ve indeksleme gibi işleri birden fazla bilgisayara dağıtarak yapmak. Hatta böyle bir altyapısı olduğu için Google’dan aslında bir dağıtımlı bilgisayar şirketi diye bahsedilir. Yani herkes internetten bilgileri toplayıp depolayabilir ama bunu yüksek performansta yapmak yükü bir bilgisayar tarlasına dağıtabilmekten geçiyor. Bilgisayarlar arasındaki bu iş bölümünü Google kendi geliştirdiği MapReduce denilen bir yazılım platformu ile yapıyor. Ancak MapReduce ile aynı işi yapan ve açık kaynaklı olan bir yazılım platformu daha var: Hadoop.

Hadoop’un Google’un MapReduce’undan en büyük farkı tabii ki açık kaynaklı olması (Hadoop nasıl çalışıyor). Dolayısıyla Hadoop kullanarak isteyen herkes Google kadar hızlı çalışabilen bir arama motoru yapabilir, tabii bir miktar bütçeyle bir bilgisayar tarlası kurabiliyorsanız. Burada durup bir kere daha düşünün. Hadoop açık kaynaklı olduğundan Google’a bir değil binlerce rakip çıkabilir.

architecture.gif
MapReduce işlemleri küçük parçalara bölüyor ve farklı bilgisayarlara dağıtıyor, sonra işlenenleri toplayıp sonucu veriyor.

Hadoop giderek bir endüstri standardı olmaya başlıyor. Mesela Facebook Hadoop kullanarak kullanıcı davranışlarının analizini yapıyor (50 milyon kişi ve ilişkileri) ve sosyal reklamların etkisini ölçüyor. Geçtiğimiz aylarda New York Times bilgi işlem ekibi Hadoop kullanarak 150 yıllık arşivindeki 11 milyon makaleyi dijitalleştirdi ve aranabilir hale getirdi. Normalde aylar sürebilecek bilgi işleme bir kaç günde bitirildi. Amazon ile Hadoop kullanarak EC2 (dağııtmlı işlemci) ve S3 (dağıtımlı depolama) servislerinden faydalanabilirsiniz.

Hadoop projesini başlatan Doug Cutting aynı zamanda Yahoo ArGe bölümünde çalışmaya başladı, haliyle Yahoo içinde arama dahil bir çok başka bilgi işleme sisteminin performansını geliştiriyor. Daha fazla geliştiricinin katılmasıyla Hadoop giderek daha da iyileşiyor ve tabii üniversitelerde de yayılmaya başlıyor. Hadoop kullanabilmek / programlayabilmek önemli bir beceri haline geliyor. Sonuçta Hadoop kullanabilen yeni mezunlar piyasaya çıktıkça sadece Google gibi şirketler değil daha fazla kişi veya şirket yüksek performanslı iş yapabilecek.

Bir zamanlar dağıtımlı bilgisayar sistemlerine bilgisayar tarlası denilmekteydi, bugünlerde ise bilgisayar bulutu (“cloud computing“) diyoruz. Çok daha dinamik bir dünyanın tasviri bu. Nasıl bugün herkesin kişisel bilgisayarı varsa yakında hepimiz günlük hayatımızdaki bilgileri düzenleyebilmek için bilgisayar bulutu kullanıyor olabiliriz. Aslında yaptığımız her Google aramasında kullanıyoruz bile.

İlgili Bağlantılar: