22.02.2009

Ergenekon.tc Sunumu

ergenekontc-deluks4

23 Şubat Pazartesi saat 19:00′da Ergenekon.tc projesi hakkında bir sunum yapıyorum. Galatasaray’da sergi mekanında yapılacak olan konuşma projeden skeçlerle ve kurulumdan fotoğraflarla desteklenecek. İlgilenenleri bekleriz.

19:00 – 20:00
Yeni çarşı caddesi 9 / 9 Lüks apt. Kat 5. Galatasaray, Istanbul

Ergenekon.tc
http://ergenekon.tc

Burak Arikan
http://burak-arikan.com

Deluks
http://deluks.org

02.02.2009

Kayıtdışı Atölye: Ağlı Bilgi Görselleştirmesi

YTÜ’de bugün başlayan Kayıtdışı tasarım etkinliklerinde 2 günlük ağlı bilgi görselleştirme atölyesi yapıyoruz. Atölye 5-6 Şubat Perşembe-Cuma tam gün (sabah ve öğleden sonra). 7 Şubat cumartesi atölye boyunca yapılan işlerin sunuşu, ayrıntılar burada:
http://www.kayitdisi.org/?page_id=344

Atölye Yürütücüsü:
Burak Arıkan

Atölye/Süreç/Ürün Açılımları:
(Atölyenin hedefleri yöntemleri gibi genel işleyişle ilgili bilgi, süreç sonunda çıkabilecek ürünlere dair öngörü vb.)
Bu çalışma karmaşık ağ modelleme, görselleştirme, ve anlamaya odaklanmaktadır. Gündelik hayattan politikaya, iletişimden ulaşıma, sanattan ekonomiye kadar sayısız alanda ağlı yapılarla karşılaşıyoruz. Bu karmaşayı gözlemleyip görselleştirmek daha önce farkında olamadığımız yeni bilgiler keşfetmemizi sağlıyor. 2 gün boyunca 4 bölüm olarak yapılacak çalışmada ağlı sistem görselleştirme, ağ modelleme, ilişkisel analiz, ve çıkarım yapma çalışılacak. Katılımcılar el çizimi basit diyagramlardan başlayarak adım adım karmaşık ağlı sistemler kuracaklar. Ağ topolojisi, merkeziyet, kümeleşme, ve bilgi tasarımı konularına vurgu yapılacak. Öğrenme en çok ağ diyagramları çizerek ve karşılaştırma yaparak sağlanacak. Yazılımlı alıştırmalar için şablon program ve veriler için kaynaklar sağlanacak. Odağı dağıtmamak için programatik veri toplamaya girilmiycek. Bazı veriler elle girilecek, bazıları hazır verilecek.

Kullanılacak Araç-Gereçler
* A3 Kağıt
* Renkli kalem
* Bilgisayar
* Internet
* Java / Processing Programlama dili ve ortamı

Katılımcılardan beklenen:
* Laptop’larını geitrmeleri.

Katılımcılarda aranan önceden edinilmiş beceriler:
Katılımcılardan temel bilgisayar bilgisi ve en az giriş seviyesinde programlama becerisi beklenmektedir.

Program:
5 Şubat Perşembe (tam gün)
6 Şubat Cuma (tam gün)
7 Şubat Cumartesi (sunum)

İlgili atölyeler ve dersler:

* Yukarıdaki görsel ARB (2006) serisinin ikinci versiyonundan bir görüntü (büyük görmek için üzerine tıkla).

05.01.2009

Konuşma: Ağlı Meseleler

Yarın Boğaziçi Üniversitesi Karmaşık Sistemler Araştırma Laboratuvarı‘nda bir konuşma yapıyorum. Kendi işlerim üzerinden ağlı sistemler üzerine bir sunum ve tartışma olacak. Konuşma dışarıdan katılıma açık. Özellikle daha önce yaptığımız atölyelere veya sunumlara katılanlar için tamamlayıcı nitelikte olabilir. Duyuru iki dilde şöyle:

Zaman: 6 Ocak Salı, 14:00
Yer: ETA 16 (Seminer odası), Boğaziçi Universitesi
Konuşmacı: Burak Arıkan, http://burak-arikan.com

Ağlı Meseleler

Her yerde ağ mı var? Nerede durduğuna bakar, içinde misin dışında mı? Sıradan günlük işlerden karmaşık politik söylevlere, iletişimden ulaşıma, sanat dünyasından serbest pazar ekonomisine sayısız alanda ağlı yapılarla karşılaşıyoruz. Bu yapıları gözlemleyip görselleştirmek karmaşaya yaklaşmamızı ve yeni anlamlar çıkarmamızı sağlıyor. Ancak, yeni deneyimler yaşamak ve varolan dinamikleri eleştirebilmek için yeni ağlı sistemler geliştirmemiz gerekiyor. Bu konuşma geniş ağların yapısal ilkelerinden başlayacak ve sanat bağlamında deneysel ağlı projelere açılacak.

Networked Affairs

Networks are everywhere? Depends where you stand, whether you are in it or not. From ordinary life activities to complex political discourse, from communication to transportation, from the art world to the free market economy we confront network structures. By observing and visualizing such structures we can approach to their complexity and infer new meanings. However, to be able to live new experiences and critique the existing dynamics we have to create new networked systems. This lecture will start with the structural principles of large scale networks, and diverge to experimental networked projects in the context of the arts.

18.12.2008

Atölye Çağrısı: Ağlı Bilgi Görselleştirmesi

Atölye: Ağlı Bilgi Görselleştirmesi
İstanbul Bilgi Universitesi, Dolapdere Kampüsü
25-26-27 Aralık 2008, 9:00-5:00
Burak Arıkan

Bu çalışma karmaşık ağ modelleme, görselleştirme, ve anlamaya odaklanmaktadır. Gündelik hayattan politikaya, iletişimden ulaşıma, sanattan ekonomiye kadar sayısız alanda ağlı yapılarla karşılaşıyoruz. Bu karmaşayı gözlemleyip görselleştirmek daha önce farkında olamadığımız yeni bilgiler keşfetmemizi sağlıyor.

Üç gün boyunca 6 bölüm olarak yapılacak çalışmada ağlı sistem görselleştirme, ağ modelleme, ilişkisel analiz, ve çıkarım yapma çalışılacak. Katılımcılar el çizimi basit diyagramlardan başlayarak adım adım karmaşık ağlı sistemler kuracaklar. Ağ topolojisi, merkeziyet, kümeleşme, ve bilgi tasarımı konularına vurgu yapılacak. Öğrenme en çok ağ diyagramları çizerek ve karşılaştırma yaparak sağlanacak.

Yazılımlı alıştırmalar için şablon program ve veriler için kaynaklar sağlanacak. Odağı dağıtmamak için programatik veri toplamaya girilmiycek. Bazı veriler elle girilecek, bazıları hazır verilecek.

Katılım 25 kişi ile sınırlıdır. Katılımcılardan temel bilgisayar bilgisi ve en az giriş seviyesinde programlama becerisi beklenmektedir. Atölye’de tasarım/sanat/sosyal bilimler ile bilgisayar bilimleri alanlarından takımlar oluşturulacaktır. Ayrıca atölye ekibi ilgiye ve katılımcıların amacına göre seçim yapacaktır. Tüm atölye programı katılımcılara verilecektir, aşağıdaki bağlantılardan geçmiş çalışmalara bakabilirsiniz.

Son başvuru tarihi: 23 Aralık 2008 17:00‘e kadar. Katılım ücretsizdir.
Başvuru bilgilieri: İsim soyad, email, okul/bölüm, programlama bilgisi, katılma amacı.
Başvurular: Onur Güngör, email onurgu **at** cs.bilgi.edu.tr

Çalışma sonunda herkese açık sunum yapılacak. 27 Aralık Cumartesi 19:00 – 21:00.

İlgili atölyeler ve dersler:

09.09.2008

Ağ Diyagramından Yapısal Metne Geçiş ve Geri Dönüş


Sanatta biçim ve metin arasındaki gerginlik veya ortam (“medium”) ile kavram (“concept”) arasındaki ilişki bugün bir şekilde bilgisayar kodu ile veri arasında mevcut. İşlemsel sanat dediğimiz alan bu ilişkiyle yakından ilgilieniyor. Ancak veri ağ özelliği gösterecek şekilde ilişkisel olduğunda buna sanatsal ve yaratıcı ifade açısından nasıl yaklaşabiliriz? Bu konuyu çalışmak için bu 2008 sonbahar döneminde New York Üniversitesi Interactive Telecommunications Program (ITP)’da tam Türkçe’ye çeviremediğim “Creative Networking” adında bir ders vermeye başladım.

Bir ağ diyagramı metin olarak yazılabilir. Belli bir yapıda yazarsak bilgisayarlar tarafından da okunabilir. Bir ağ düğüm ve bağlantı denilen elemanlardan oluşur. Düğüm nokta, bağlantı çizgi olarak gösterilir. Ağ yapısı genelde fizik, matematik, sosyoloji, ve bilgisayar bilimlerinde kullanılan bir modeldir. Son zamanlarda da pek çok görselleştirme projesinin bel kemiğini oluşturuyor. Mesela yukarıda bazı ağ örnekleri görüyorsunuz. Bir ağ basitçe şöyle yazılabilir:

ali -> elif
elif -> dara
dara -> ali

Bu yazım basitçe bir sosyal üçgen belirtiyor. Bu sözdizim Graphviz denilen bir ağ görselleştirme yazılımından alıntı. Graphviz DOT dili denilen bir yapı kullanıyor ağı ifade etmek için. Normalde çok basit, ama daha karmaşık ağ özelliklerine girildiğinde dil de karmaşıklaşıyor.

ITP’de verdiğim derste önce el çizimleriyle hayali ağlar yapıyoruz (bkz İstanbul’daki workshop’dan çizimler). Sonra bu hafta çizdiğimiz diyagramları metne çeviricez ki bilgisayar okuyabilsin ve tekrar ekranda çizebilsin bizim yarattığımız ağ yapısını. Bu metni yazmak için GraphML, bir XML formatı kullanıcaz. GraphML kullanıyoruz çünkü web uyumlu, bir standard olmuş, ve XML hem insan hem makine tarafından okunabilien en nihai veri düzeni.

GraphML ağ tanımlamak içim kullanması çok kolay bir XML yapısı. Oldukça esnek yapacağınız uygulamaya göre genişletebilirsiniz. Yönlü yöndüz hiyerarşik ağ yapılarını destekliyor ve ekstra veri yapıları da ekleyebiliyorsunuz, düğüm ve bağlantı içine ayrı ayrı. Yukarıda yazdığımız ağı basit bir GraphML ile şöyle yazabiliriz:

<graph id="G">
    <edge source="ali" target="elif">
    <edge source="elif" target="dara">
    <edge source="dara" target="ali">
</graph>

GraphML hakkında daha fazla bilgi isterseniz GraphML Primer ve GraphML Specification sayfalarına bakmanızı tavsiye ederim.

Creative Networking dersinde bu hafta Ağ Topolojileri çalışıyoruz. Topoloji Türkçe’de biçimleri ya da boyutları değişmeyen geometrik cisimlerin incelenmesi bilimi anlamına geliyor. Ağ bağlamında düğümlerin ve bağlantıların nasıl konumlandırıldığını çalışan bilim demek. Bu ders için çeşitli ağ topolojilerini GraphML formatında yazdım elle. Daha sonra bu ders için hazırladığım bir örnek Processing programı ile GraphML formatını okuyarak ağ şeklinde tekrar çizdim. Bu aşağıdaki görseller programdan alımıştır, hemen altlarında açıklamaları ve GraphML dosyalarına bağlantıalr var. Ayrıca programın kodunu biraz temizledikten sonra burada yayına vericem yarın. Bir de tüm bu topolojileri bir arada görebileceğimiz basılabilir bir PDF indirebilirsiniz, yine bu programla hazırlandı.

Merkezi, Merkezsiz

Merkezi ağ yapısında tüm düğümler tek bir düğüme bağlıdır. Hierarşikdir. Tek bir otorite vardır. dallar arasında bağlantı yoktur. Merkezsiz ağ ise merkezi ağın çoğaltılmış halidir. Pek çok merkez bir birine bağlıdır.

Dağıtık, Ağaç

Bir dağıtık ağın merkezi yoktur. Her düğüm bağımsızdır. Bir düğümden diğer düğüme pek çok yoldan gidileiblir. Bir ağaç yapısı ismi üstünde hiyerarşikdir.

Sık, seyrek

Çok sık bağlı veya seyrek bağlı.

Merkez-çevre, tüm bağlı

Merkez-çevre ağın merkezinde sık bağlantılı çevreye doğru seyrek bağlantılı ağlardır. Tüm bağlı ağların tüm elemanları diğer tüm elemanlara bağlıdır. Ali Miharbi bir keresinde bunu bir futbol takımının 11 oyuncusu arasındaki ilişki olarak tanımlamıştı.

“Küçük dünya”, “Scale-free”

Sosyolog Stanley Milgram’in bullduğu Küçük Dünya kavramı birbirine sadece bir kaç köprüyle bağlı kümeleri tarif eder. Scale-free ağlar Albert-László Barabási tarafından tanımlandığına göre “power law” kuralını izleyen ağlara denir. Bu tür ağlarda sadece bir kaç düğüm en çok bağlantıya sahiptir, bazı düğümler orta derecede bağlantıya sahip, çoğu düğüm bir kaç bağlantıya sahiptir. Buna aynı zamanda Uzun Kuyruk diyoruz.

* Bu yazı aynı zamanda kendi blogumda İngilizce olarak yayınlanmıştır.