Düğümküme » açık

Turbulence.org önderliğiyle düzenlenen “Ağlı Sanat Hakkında Ağlı Kitap” yarışması sonuçlandı. Kazanan her yazar $3,000 dolar komisyon ile kitabın birer bölümünü geliştercek. Üretim online ve katılıma açık gerçekleşecek, kitap 1 Temmuz 2009′da yayınlanacak.

Projenin amaçları şöyle:

• Bilgisayarlar, ağlar, ve mobil bağlılığın imkan verdiği yeni sanatsal gelişmeleri yazacak disiplinler arası ve online bir kitap geliştirmek ve yayınlamak.
• Kitabı açık, katılımcı, ve sosyal bir biçimde sunmak.
• Sanatçı, sanat, ve izleyici arasındaki klasik ayrımın yıkılışını belgelemek.
• Katlılımcı, bulaşıcı, ve açık yaratıcı pratiklerin ortaya çıkışını belgelemek.
• Howard Rheingold’un deyimiyle “bilgisayarlı iletişimin heryerde herkese açık olduğu noktada kaçınılmaz olan sanal toplumlar”ın inşasını belgelemek. (The Virtual Community, 1993)

Kazanan yazarlar

ANNE HELMOND – http://www.annehelmond.nl
PATRICK LICHTY – http://voyd.com/voyd
ANNA MUNSTER – http://www.cofa.unsw.edu.au/staff/profiles/annamunster/
MARISA OLSON – http://www.marisaolson.com
KAZYS VARNELIS – http://varnelis.net

Yarışma jürisi

Steve Dietz – Northern Lights, MN
Martha CC Gabriel – net artist, Brazil
Geert Lovink – Institute for Network Cultures, The Netherlands
Nick Montfort – Massachusetts Institute for Technology, MA
Anne Bray – LA Freewaves, LA
Sean Dockray – Telic Arts Exchange, LA
Jo-Anne Green – NRPA, MA
Eduardo Navas – newmediaFIX
Helen Thorington – NRPA, NY

Düzenleyenler

New Radio and Performing Arts, Inc. (NRPA)
newmediaFIX
LA Freewaves
Telic Arts Exchange

Proje hakkında
http://turbulence.org/networked/guidelines.html

Facebook Gurubu
http://www.facebook.com/group.php?gid=82123410550

“Ağlı bir kitap ağlı bir ortamda yazılan, düzenlenen, ve okunan kitaptır.” – Institute for the Future of the Book

Hafta sonu için okuma listemi paylaşıyorum. Bu okumalarda tema organize olmak. Düşüncelerimizi nasıl organize ederiz? Organizasyon şemaları bize neler anlatır? Toplumlar nasıl yeniden organize olur?

Okuma 1

OODA döngüsü (Gözlemle, Oturt, Karar ver, Harekete geç)

Karar verirken akıl, mantık, hissiyat nasıl organize olur? Boyd döngüsü, 1997 yılında ölen askeri stratejist John Boyd tarafından ortaya koyulmuş. Bu döngüyü anlatan yazının bir kısmı Türkçe’ye de çevrilmiş.

Okuma 2

Açık yenileşim ile yeni ekonomik kalkınma ve işgücü modelleri üretmek

Yenileşim iş dünyasında yeni anahtar kelime, inovasyon da deniyor. Eski kafalar, yenileşim sonucu ortaya çıkan ürünlerin patentini almak için çırpınıyor, dolayısıyla patent almak için yenileşim arayışına giriyor. Yeni kafalar, yeni ekonomik yapılanmaların peşine düşüyor.

Okuma 3

Poyraz’a soru: Nedir bu sivil kontra?

Ergenekon tartışmaların hızlandığı zamanlarda sorgulanan yazar Ergün Poyraz sorgulanmış, Radikal gazetesi de 31 Mart 2008′te yazmıştı. Bu sorgulama sonucu Ergenekon’un nasıl organize olduğuna ilk kez şematik olarak tanık olmuştuk. Ergün Poyraz, fazla edebiyat ve gazetecilik geçmişi olmadan yazdığı çok satan kitaplarla, elde ettiği gizli belgelerle soru işaretleri uyandırmıştı. Ergenekon organizasyonuna bir de geçmişte bir noktadan bakalım.

Okuma 4

Açık Toplum İdeali

George Soros, küreselleşme dünyasının en bilinir isimlerinden biri. Küreselleşerek yeniden organize olan dünyada toplumların da açılarak yeniden organize olması gerektiğini savunuyor. Kişisel ideolojilerden bağımsız olarak okumaya değer. Türkiye’de konu ile ilgili bir de Açık Toplum Vakfı var.

—

Son olarak, Düğümküme’de Dünya Sorunlarına Ağ Liderleri Yetişiyor adlı yazıda bahsettiğimiz ağ liderleri de yeni organizasyonların işaretlerini veriyor.

Bu okumalarla ilgili fikirleriniz varsa yorumlarda tartışalım.

Moda ve benzeri tüketim odaklı bilimum endüstrinin iç içe girmişliği, tasarım olgusunu da alaşağı ediyor. Ben bu kavram karmaşasını aşmak için şu şemayı kullanıyorum.

• Sanat: İfade ve ifade biçimleri.
• Zanaat: İşçilik.
• Tasarım: Problem çözmek.

Tasarım, alet(tool) kullanımı ile başlayan bir süreç. Yani bizde uyandırdığı taze hisler bir yana mazisi ilk yerleşik insanlara kadar gidiyor. Sanayileşme ve yığın üretim sürecinde ise daha çok makina tasarımına indirgenmiş bir konu tasarım. Yakın bir zamana kadar ise “cismin biçimsel özellikleri” olarak adlandırılıyordu. Patent ve telif yasalarında hala bu ve benzeri tanımlarla karşılaşırız. Oysa geride bıraktığımız on yıla baktığımızda önemli bir paradigma kayması yaşadığımız söylenebilir.

Tasarım. Kim için?

Tarihsel sırasıyla;

1. Bireyin kendisi ve yaşamının devamı için tasarladığı/ürettiği çözümler.
2. Kişi ve grupların toplumun geri kalanı için tasarladığı/ürettiği çözümler.
3. Yığın üretimi. Yani sermaye sahiplerinin(kişi, grup, devlet) toplum için tasarladığı/ürettiği çözümler.
4. Herkesin herkes için tasarladığı çözümler. (Şu an buradasınız.)

Tasarım; çözmeli ve paylaşılmalı

Wired’ın Nisan 2008 sayısında Apple’ın gizli kapaklı üretim yöntemi kıyasıya eleştiriliyor ve işlerin Steve Jobs’un karizması ile yürüdüğünden bahsediliyor. Doğal olarak Silikon Vadisi’nde hakim olan paylaşım kültürü Apple’ın bu yaklaşımını sıkça sorguluyor. Apple problem çözmek konusunda yıldızlı pekiyi alıbilir ama “sosyal ilişkiler” konusunda sınıfta kalıyor.

1950′lerin “kendin yap” kültürü, 80′lerin sonunda başlayan “açık kaynak hareketi” ile ne kadar ilişkilendirilebilir bilmiyorum ama günümüzün “açık tasarım” olgusunun ikisine de göz kırptığını söyleyebilirim.

Açık Tasarım ve Yaratıcı Topluluklar

Açık tasarım, adından anlaşılabileceği gibi herkesin katılımına açık olan tasarım sürecinden başka birşey değil. Bu olguyu hacker kültürü ile ilişkilendirmek mümkün. Çünkü tıpkı hacker geleneğinde olguğu gibi tasarım etkinliğine katılan kişinin temel motivasyonu yine camia içinde takdir görmek. Bu gayet insani motivasyon, önemli işlerin kotarılmasına da ön ayak oluyor. instuctables, makezine ve opensourcefood gibi topluluklar son kullanıcıya odaklanırken, büyük firmaların yayınladıkları blueprint’ler ise küçük üreticilere ilham kaynağı oluyor.

İlgili Bağlantılar;

http://www.instructables.com/

http://makezine.com/

http://www.opensourcefood.com/

Açık Toplum Partisi gibi bir siyasi parti olsaydı seçimlerde, oy vermeyi düşünürdüm. Açık toplum açık teknoloji gerektirir. Teknoloji dedğimizde artık sadece LAZER anlamıyoruz tabi. Özellikle iletişim ve Internet teknolojisindeki gelişmeler –telekom altyapısından bloglara, arama motorlarından sosyal web 2.0 servislerine– şu anda içinde olduğumuz toplumu tarihte hiç olmadığı hızda dönüştürüyor. Bu dönüşümde yazılan her kod parçası, her işlem, her hesap, sisteme gömülen her kural toplumun kodu olarak belirir. Açık kod açık toplum demektir.

Türkiye’de toplum dönüştürücü teknolojilerden ikisi, yeni Blograzzi girişimi ve oldukça yaygın kullanılan Pilli Network, ortak bir özelliğe sahip: verdikleri servislerde açıklık göstermiyorlar.

Blograzzi’nin “bir formülü”

Yeni açılan blog sıralama sitesi Blograzzi Türkiye’nin “en iyi” bloglarını sıralandırıyor. Blogların sıralaması bir kaç farklı puanın birlikte hesaplanmasıyla yapılıyor. Puanların nasıl harmanladığı sitede şöyle açıklanmış:

Blograzzi Puanı, Blograzzi’nin blogla ilgili Internetten derlediği tüm istatistikleri [Technorati ve Alexa Türkiye], kullanıcı oylamaları, favorileri ve yorumları ile birlikte kullanarak ağırlıklı olarak hesapladığı bir formüle dayanır.

Bir formül? Türkçe’de gizli kapalı bir şeyi kibarca ifade etmek için önüne “bir” koyarız. Bir köşe yazarı, bir kaynağa göre, bir söylentiye göre, bir televizyon kanalı gibi… Blograzzi’yi geliştirmeye devam eden sitenin kurucusu Arda Kutsal‘dan bu bahsedilen “bir formülü” herkese açık bir şekilde ifade etmesini istiyoruz.

Pilli Network’ün “karmaşık algoritması”

Gelir dağılımı blog yazma ağı Pilli Network yazarlara kısa yazılarına olan ilgiye göre reklam gelirlerini dağıtıyor. Herkese örnek olması gereken bir sistem. Ancak açıklık konusunda bir problem var. Pilli gelir paylaşmayı nasıl hesaplıyor? Pilli.com’da şöyle açıklanmış:

Okunma oranlarını yorumlayan, olası yanlışlıkları gideren karmaşık bir algoritmamız var. Biz bir sitenin günlük gelirini giriyoruz, o bize kimin hesabına ne kadar para ekleyeceğimizi söylüyor.

Karmaşık bir algoritma? Biz soruyoruz o söylüyor? Kim? O kadar karmaşık ki size gösteremeyiz. Pilli ekibinden bu “karmaşık algoritmayı” herkese açmasını istiyoruz.

Pilli Network ve Blograzzi sistemlerindeki bu gizli hesaplarını açarlarsa sadece şu andaki kullanıcılarına adaletli davranmış olmayacaklar aynı zamanda Türkiye’de hızla gelmekte olan yeni nesil sistem tasarımcılarını da olumlu etkileyecekler.