12.08.2009

Önce Şok Edildi Sonra Sömürüldü


shock-doctrineBir ekonomik kriz, bir askeri darbe, bir terörist saldırı, veya bir doğal afet olduğunda toplumsal seviyede bir şaşkınlık yaşanır. Bu şaşkınlık kolayca sömürülebilir, çünkü tüm algımız açılmıştır, bir çocuk gibi savunmasız hale geliriz diyor Naomi Klein “The Shock Doctrine” (2007) kitabında. Naomi Klein CIA sorgulamalarında işkence için kullanılan “şok tedavisi” yönteminin nasıl toplumsal boyutta uygulandığını anlatıyor. Kitabın tanıtım videosu aşağıda. Ayrıca buradan, buradan veya buradan da seyredebilirsiniz. Bu yazı yine Düğümküme taslakları arasında bir yıl kadar unutulmuş, daha fazla bekletmeden olduğu gibi veriyorum. Kitaptan bir kaç not video altında.



Ekonomik şok terapisi’nin muciti Milton Friedman devletin sadece iki görevi olduğunu söyler:

  1. sözleşemlerin işlemesi için yaptırım (“enforce contracts”)
  2. sınırları korumak (“protect borders”)

Birincisi devlet ile özel şirketler arasında derin ilişkiler sağlayarak tekelcilik doğurur. İkincisi endüstriyel-askeri kompleks denilen silah ticareti ile beslenen ama esasen merkez olmayan bölgelere silah zoruyla yaptırım zorla kanun kabul ettirme ile sonuçlanır.

“Gerçek değişim ancak kriz ile olur. Kriz vurduktan sonra gerçekleşen değişim o anda etrafta bulunan fikirlere dayanır.”

Krize hazırlıklı olan bastırır. “9/11 arkasında Bush hükümeti vardı” gibi komplo teorilerine bir alternatif yorum getiriyor Naomi Klein. Bu 9/11 felaketine hazır bir hükümet operasyonu olduğunu anlatıyor. Toplum bilinci zayıf düştüğünde yöneticiler herhangi bir engelle karşılaşmadan istediklerini empoze edebiliyorlar.

Türkiye’de kriz olduğunda şaşkına dönen toplum nasıl sömürülmüş olabilir? Türkiye’de toplumsal şok yaratmış olayları düşünüyorum:
Istanbul_ekspres
1955 Atatürk’ün Selanik’deki evi bombalandı haberi => Türk yağmalaması, 6-7 Eylül olayları,
1977 Kanlı 1 Mayıs => hala girilemeyen Taksim Meydanı
1978 Maraş katliamı => takip eden bombalı saldırılar, seri suikastler, 12 Eylül Darbesine gerekçe
1979 Abdi İpekçi suikasti => IMF’den ilk borç, Wells Fargo’ya Toprak Mahsülleri Ofisi depoları satışı
1980 Askeri darbe => Kenan Evren, Kurucu Meclis, Sıkı Yönetim, idamlar, hapisler, sorgusuz tutuklamalar, YÖK, TÜSİAD, 1961 anayasası değiştirildi, TDK kapatıldı, 23 Nisan kaldırıldı
1984-1993 Özal’la serbest piyasa ekonomisine geçiş
2001 Tansu Çiller devalüasyonu

Devamı yorumlara. Türkiye’de başka ne şoklar yaşandı ve sonrasında çocuk beynine dönen topluma neler kabul ettirildi?

Etiketler

, , ,

7 Yorum

  1. gizem

    2006 Danıştay saldırısı

  2. gizem

    linki unuttum: http://tr.wikipedia.org/wiki/Danıştay_Saldırısı

  3. Özgür Uçkan

    1997 28 Şubat “post-modern darbe”si

  4. Özgür Uçkan

    1993 Sivas Madımak Katliamı

  5. Özgür Uçkan

    2007 Hrant Dink Cinayeti

  6. muratkgirgin

    12-16 Mart 1995 Gazi Mahallesi “Olayları” – >http://tr.wikipedia.org/wiki/Gazi_Mahallesi_olaylar%C4%B1

    Bu “olaydan” sonra ülkedeki tüm gecekondu mahallelerinin ara sokakları 1 panzer geçecek şekilde genişletildi.

  7. Burak Arikan

    @muratkgirgin duymamıştıum bunu, sağol, ekliyorum listeye.

    Bu olaylar şokcu evet, peki sonra ne sömürüldü, sömürülüyor?

Yorum Yaz