19.08.2008

Kitap Değil Elektronik Süreç İstiyoruz

Devletin yasalarda yaptığı değişikliklerin içeriğinden neden en son milletin haberi oluyor? Mecliste yapılan görüşmelerin, yasa taslaklarının, AB yolunda atılan adımların insanlara gerçek zamanlı ulaştırılması iyi olmaz mı? Bunun için elektronik altyapı kurmak bu kadar zor mu? Zaten artık bir çok kayıt elektronik olarak tutulmuyor mu? WordPress Devlet eklentisi yazsak durum değişir mi?

Örneğin, yeni yasa haberlerinin metası her yerde, içerik ise ortada yok. NTVMSNBC ‘Hükümetin Ulusal Programı Hazır’ adlı haberde ne yazmış bakalım (aynen alıntı, cümle düşüklükleri ve gramer hatalarına kasten dokunmadım):

Cemil Çiçek, “Hem kamuoyuna hem de AB makamlarına verilecek olan Ulusal Belge’nin -ki bunlar bir taahhüt niteliğindedir- hazırlık çalışmalarını sürdürmüş ve çok kapsamlı bir değerlendirme yapılmıştır. Bu değerlendirme aynı zamanda Sayın Babacan tarafından siyasi partilerimizle de görüşülecektir. Kendilerini de ziyaret edecekler. Bu programın içeriği hakkında gerekli açıklamaları yapacaklar. Ondan sonra da son değerlendirmeyi yapıp, bunu kitap haline etirip, kamuoyunun bilgisine sunacağız” dedi.

Kitap mı? Bu belgenin oluşum süreci, belgenin son hali kadar önemli değil mi? Nasıl evrim geçirdiğini görebilsek içeriği hakkında bilgilenmez miyiz? Ulusal Belge diye viki olsa, yapılan düzenlemeleri ve geçmişlerini görsek nasıl olur? Düzenlemeyi yapanlar yapsın yine, oradaki çoklu katılımdan geçtik şimdilik… En azından nasıl ortaya çıktığını canlı canlı izlesek, bir sonraki sürece daha eğitimli gözlerle bakmaz mıyız? Belki kamuoyu yoklaması bile yaparız aynı arayüzden, olmaz mı? Bunlar devlet ile halk arasındaki uçurumları biraz daha azaltır mı?

Kısa bir süre önce bu konuda şöyle bir yazı da yazmıştık:
Ergenekon İddianemesi Neden Düz Metin Değil de Pdf Olarak Dagitiliyor?

Etiketler

, , , , , ,

Geri beslemeler (Trackback)

Trackback Adresi
  1. düğümküme » TV + Twitter = Katılımcı Demokrasi?
  2. Düğümküme » TV + Twitter = Katılımcı Demokrasi?

45 Yorum

  1. arikan

    Çok önemli sorular. İki açılımı var:

    1. Devlet Web Hizmetleri

    Bugüne kadar “e-devlet” diye yapılan işler. Kimlik numarası bakma vs. gibi devletin halka verdiği, vermek zorunda olduğu servisler. Bunlar çeşitli ihtiyaçlar için tek tük ite kaka bir şekil çalışıyor. Geliştirilmesi gerekli, analog yapılan ama web’den çok daha etkin ve hızlı yapılabilecek dolu işlem var.

    2. Yönetime Katılım

    Devlet dediğimiz olgu üç ana işlemden oluşuyor: yasama, yürütme, yargı. Bu işleyişleri vatandaşların canlı olarak takip edebilmesi ve yorum yapabilmesi gerekir. Canlı takip derken tabii ki Meclis TV’den değil, devlet bilgilerini internetten takip etmek ve yorumlamaktan, “Elektronik Süreç”ten bahsediyoruz. Engin’in yazıda örnek verdiği yasa yapma yasama işleminde olduğu gibi, internet üzerinde çalışan basit sistemler ihtiyacımız. Tüm vatandaşların anında okumasına, sonradan bakmasına, kopyalayıp dağıtmasına, içinde arama yapmasına, fikir bildirmesine, oy vermesine uygun bir sistemden bahsediyoruz. Hem insanların hem makinaların kolayca okuyabileceği refereans verilebilir adresleri olan dinamik belgeler, tartışmalar, oy verme, yorum yapma sistemi. Bu sistem tabii ki zaten şu anda kullandığımız wiki, forum, blog, widget yapısında kurması işletmesi son derece basit araçlardan oluşabilir.

  2. arikan

    Bu tür tartışmalarda bana her zaman ilginç gelen bir nokta: neden bu kadar basit fikirler ortaya attğımız anda gerçekleşmiyor… Neden bu kadar düşük performanslı bir sistem yaşamak zorundayız? Neden bilmem ne uzman kurulundan geçirip falanca formata sokup ondan bundan imza almak kampanyalar yapmak Ankara’ya gitmek lobiler oluşturmak gerekiyor. Neden bir “devlet büyüğü” bu basit blog yazımızı okuyup da bize bir email atıp bak sana şu kadar para ve kaynak veririz yapar mısın diye sormuyor?

  3. HMERT

    yorum için gerekli kutular:
    - İsim&soyisim
    - mail
    - website
    - tc no
    - vergi dairesi
    - sicil no
    - açık adres
    - derdiniz ney?
    - bu yorumunuz sizi bağlıyor mu?

  4. HMERT

    ben anayasa 2.0 (BY public made) için çok umutlanmıştım. Katılımcı bir vatandaş olarak kendimi adlediyorum. Bunun için her türlü hendeği atlarım.

  5. engin

    @arıkan, dediğin gibi elektronik ortama değişik açılardan bakabiliriz. Herşeyden önce, elektronik ortam işleri son derece hızlandırıyor (doğru altyapı ile), verimi artırıyor. Bu hem milletin hem devletin işine gelir. Kimlik numarası bakmak buna iyi bir örnek. Bunun bir adım ötesinde bilgilendirme var. Mesela TBMM web sitesinde bunun bir kısmı hali hazırda oluyor. Maalesef, bilginin orada sunumunda da problem var. Ya yine pdf durumu ile karşılaşıyoruz ya da yavan veri tabanı gösterimleri ile. Bilgilendirmenin bir adım ötesinde katılım var. TBMM sitesinde katılım maalesef hiç yok.

  6. turgan

    Selam,

    Kisa birsey yazmak istedim fakat onerilen sistemin kapsami, bugunku ornekleri, gelisme olasikliklari derken acildim. Yaptigim bir suru varsayimlarla konuyu bulandirmayacagimi umuyorum:

    verilen linkteki ornege dayanarak 131 yasa değişikliği içeren ve 400 sayfadan olusan anayasa değişikliklerinin $effaf devlet adina gelisiminden ve zamana dayali iceriginden haberdar olmak istedigimiz bir sistemin -gereginden bahsediyoruz-. Bu sisteme yasama kapsaminda oldugu icin e-yasama diyebiliriz sanirim. Bu harika bir fikir.

    Bu e-yasama’da verilen bilgilerin direk muhattabi halk. Bu yasalari bize gerektikleri anda ogrenmemizi saglayan sisteme (ben simdilik e-yargi diyeyim) Uyap http://www.uyap.gov.tr/sms/fayda.html olarak baslandi, ve Cemil Cicek in bahsettigi “Yargının işlevselliği”ndeki gelismeler de direk bu sisteme yonelik gelisme cabalari oluyor sanirim. Bu yasalarin taslaklarinda katilimi saglayan sistem (e-yurutme) ise sanirim demokrasilerde son nokta olacak.

    Turkiye’de e-yargi’nin son durumunu Ergenekon iddanamesini kopyalamak icin elinde disklerle kosan gazetecileri gorerek sahit olduk. Bu yuzden boyle bir e-yasama sistemi ilk olarak ayni e-yargi gibi birimler arasi iletisimin gelistirilmesi olarak olabilir. Bunun simdi nasil oldugunu Uyap’tan dogru ogrenmeye calistim ama bir bilgi yok. Yani su anda ornek olarak 301′den once 159 numarali bir kanun oldugunu, 301′in ne zaman 159′dan degistirildigini gosteren bir kaynak yok. Bunu ararken sunu gordum:

    Su anda, yasama asamasindaki bilgilendirme fikrini sanirim http://www.pmd.org.tr gibi bir organizasyon amacliyor olmali.

    e-yasama ve e-yargi’nin birlikte kullanildigi, dokuman taslak(draft) versiyonlari, versiyon numaralari ile sunuldugu cabalar baska yonetimlerde de var:
    Google: e-Government framework

    yorumdaki kaynak, referans baglantilarin hepsini surada toparladim:
    http://bagcik.com/tag/list_by_person?login=turgan&tag=e-devlet

  7. engin

    @turgan, faydalı bir derleme olmuş, eline sağlık. Uyap gerçekten de güzel bir fikir. Özellikle mobil cihazlar için ileriye dönük bakmak çok önemli, bu birçok ülkede yok denecek kadar az olan bir uygulama. Yazılım ve donanım teknolojisine, projenin hedeflerine baktığımız zaman umut veriyor. Maalesef aynı şeyi kullanıcı arayüzü için söyleyemeyeceğim. Bunlara menü/grafik vs. deyip geçmemek lazım, sistemin insanların kullandığı kısımlarını nasıl tasarlarsak sistemin tamamı o şekilde evrim geçiriyor. Uyap sitesini kimin yaptığını, teknolojik altyapısını kimlerin kurduğunu sitede bulamadım, bilen var mı?

  8. Dara Kılıçoğlu

    Bu Amerikan kongresini takip etmek icin sivil girişim ile oluşturulmuş (bir önemi var mı bilmiyorum Rails ile yazılmıs bir web aplikasyonu) http://www.opencongress.org/ kanunları, kanun tasarılarını, senatörleri kısaca orada ne olup bittiğini RSS ile takip edebiliyorsunuz.

  9. Dara Kılıçoğlu

    Konudan tamamen bağımsız ama yukarıda sağda bulunan “YouTube kapandığından beri hangi video paylaşım sitelerini kullanıyorsunuz?” başlıklı anketin seçeneklerine “Diğer” ve “Takip etmiyorum” maddeleri eklenirse, daha verimli bir istatistik elde edilebilir.

  10. arikan

    @HMERT “yorum için gerekli kutular”da TC numarası şart olmamalı, ve hatta anonim de yorum yapabilmelisin. Ama şunu da bilmelisin ki anonim olduğun sürece yorumların diğer yorumlara göre daha az hesaba alınır. Çünkü sahibinin kim olduğu yorum kadar önemli.

    Ayrıca kimlik meselesi için “tc no = vergi no = sicil no” olabilir. Bence bundan daha da iyi bir model devlet OpenID uygulaması olabilir. Böylece bir kimlik numaran var ama farklı kimlik servislerin olabilir ve hatta bu kimliği kendin düzenleyebilirsin. Mesela dini:islam, adı:burak gibi haneleri istersem kendim değiştirebilimeliyim kimselere sormadan danışmadan. Tabii ki bu değişiklik anında tüm sistemlerde belirmeli (zaten bu yüzden kimseye sormuyorum).

  11. arikan

    Şunun altını çizmek istiyorum tekrar: E-devlet veya UYAP’ın faydalarında tarif edilen mobil devlet gibi uygulamalar sadece ve sadece devletin hali hazırda verdiği servisleri online yapması demek, dolayısıyla vatandaşa daha erişebilir hale getirmesi demek. E-devlet günün şartlarında bir seçenek değil bir mecburiyet. Ancak bu yazıda bahsedilen ve yorumlarda benim de altını çizmeye çalıştığım farklı bir devlet modeli, farklı bir paradigma. Farklı çünkü vatandaşın hizmet alması üzerine değil, vatandaşın işleyişe katılması üzerine. Katılımcı devlet modeli, iki amacı var:

    1. Doğrudan Demokrasi

    2. Açık Devlet

  12. arikan

    Turgan kaynaklar çok faydalı. E-government Framework PDF gördüm Bağcık listende. İndirdim baktım, bir şey anlamadım. Bence böyle bir framework herkesin anlayacağı kadar basit olabilmeli, yoksa bir problem var. Vatandaşın anlayamayacağı yeni bir elektronik devlet sistemi zaten bugünkü gibi bozuk (“corrupt”) olur.

    Sadece framework değil, Engin’in bahsettiği gibi arayüzler de yalın olmalı, katılıyorum.

    Katılımcı devlet doğası gereği vatandaşların da katılımıyla yürüyeceği için herkes tarafından anlaşılır bilinir yorumlanabilir geliştirilebilir bir yapıya sahip olmalı.

    Çok parçalı bir yapı olmalı. Tepeden inme kurallar diyagramlar kanunlarla değil aşağıdan yukarı beliren kullanıldıkça daha da gelişen bir yapı olmalı. Herkes ne biliyorsa hangi konuda kendini geliştiriyorsa neye ihtiyacı varsa o konudaki işleyişleri katılmalı ve o işleyişleri de geliştirebilmeli. Böylece dışardan bakıldığında karmaşık (doğa, organizma gibi.) ama içerde mükemmel işleyen bir devlet ekosistemi olabilir.

  13. arikan

    Dara OpenCongress bağlantısı için sağol. Bu projeyi yapanlar:

    Katılımcı Politika Vakfı (fikir kaynağı)
    http://www.participatorypolitics.org/

    Güneş Işığı Vakfı (para kaynağı)
    http://www.sunlightfoundation.com

    Devlet projesi geliştirmek isteyenlere para
    http://www.sunlightfoundation.com/grants/

  14. arikan

    Katılımcı devlet için bir kanun önerisi:

    Devletin işleyişine katılan vatandaş katılımı ölçüsünde vergiden muafdır.

  15. engin

    @arikan, yonetime vatandasin katilmasi gerektigine katiliyorum, bence buna surec olarak bakmak gerek. Eger ki bugun durum sudur, varmak istedigimiz nokta budur diye bir yol haritasi cizsek, arada hangi asamalardan gecmek gerekir? Degisim birden bire olmadigi icin, degisimin en saglikli gerceklesmesini nasil saglayabiliriz?

    Vergi fikri super :) Kitlesel katilimi cesaretlendirmenin yaninda, mikro konularda otoritelerin olusmasi, bu otoritelerin devlet isleyisinde bilgi ve tecrubeleri isiginda moderatorluk yapmalarinin gerekli oldugunu dusunuyorum.

  16. mersenne

    partiye biraz gec katildim ama tatildeydim but katilimcilik konusu ilgimi cekiyor ve web2.0′in emerge ettigi ilk donemlerde kulturel kurumlar onculugunde gelecekte bunun olacagi dusuncesindeydim ama tahminimden agir ilerledi.. hatta hic ilerlemedi diyebiliriz..

    once bir link : http://yeni-anayasa.blogspot.com/ wiki degil ama bir blogla bu yeni anayasa uzerine cok az ama en azindan ornek gosterilebilecek bir tartisma oldu bir donem.. bir ara da wiki-law diye evrensel bir proje vardi, wiki ile law2.0 yapiyorlardi ama deliciousumdaki link malesef su an park edilmis bir domaine gidiyor

    malesef en buyuk engel burokratik yapinin kendisi keske arikan’in dedigi gibi devlet buyukleri ilgili olsa ama su ana kadar kisa bir surede kultur sektorunde deneyimlediklerim anlamama yetti. burokratik yapi buyuk bir replicator, sistemi icerden degistirmek neredeyse imkansiz, sistem o umitlerle gelen yeni katilimcilari da kisa surede formatliyor. bu tip yeni olaylari ancak gonullluler araciligiyla bagimsiz olarak tasarlamak, calistigini gostermek ve kritik kutle yaratmak gerekiyor, sonrasinda devletin bunu gorup ihaleyi kendi adamina verip yarim yamalak birsekilde implement etmesini de sineye cekmek lazim :)

    bu konuda fikir gelistirmek kesinlikle cok onemli bir adim bunu unutmayalim ve yeni postlarda da tartisalim derim

  17. arikan

    Engin şu andaki durum ve varılması gereken durum şöyle:

    temsili demokrasi —–> doğrudan demokrasi

    derin devlet ——> açık devlet

    Evet aşamaları konuşalım. Nasıl olacak bu geçiş?

  18. arikan

    @mersenne hoşgeldin. Bu durum ve hedeflere katılıyor musun? Sence bu geçiş nasıl yapılır?

  19. engin

    @arikan, temsili-dogrudan gecisini dusunelim. Milletin temsilciler (milletvekilleri) araciligi ile degil, dogrudan yonetime katilmalarini bekliyoruz. Boyle bir donusum sirasinda halkin su basamaklardan gececegini on goruyorum:

    Asama 1 – Pasif (su andaki durum)
    Bu gunumuzun gercegi, halk edilgen. Meclis TV’de oldugu gibi, devleti seyrediyor. Secimlerde oy kullanmak, meydanlarda yuruyus yapmak, yoresel/mahalli halk kurumlari organize etmek yaninda yonetime katilim yok.

    Asama 2 – Reaktif
    Insanlarin var olan yonetime tepkilerini (yonetimin gidisatina tepkilerini, olumlu/olumsuz yorumlarini, sectikleri vekillerin performanslarina reaksiyonlarini vs.) ortaya koyabilecekleri bir devlet ortami. Bunu basit yorum arayuzlerinden gercek zamanli kamuoyu oylamalarina kadar genis bir capta dusunebiliriz.

    Asam 3 – Proaktif
    Milletin yonetime aktif olarak katilmasi. Sadece temsilci icin degil, yonetimde kendi kararini ifade etmek icin de oy kullanmasi. Tabi bu durumda cesitli alanlarin uzmanlarini ortaya cikaracak, sistem icerisinde o kisilerin goruslerinin agirligini artiracak etmenler olmali.

    Bu asamalari yalin bir sekile anlatabilmek icin boyle kesin cizgilerle ayirdim. Aslinda cok daha ic ice gecmis durumlardan bahsediyoruz. Asamalar arasindaki git-geller son derece organik, bir o kadar da hizli gerceklesebilir.

  20. engin

    @mersenne, baglanti icin sagol. Bu siteyi ilk defa gordum, umut verici tartismalar gerceklesmis. Tartismalarin bir cogunun semantik ifadelere isaret ediyor olmasi ilginc. Ideolojik tartismalarin da bu sekilde gelismesi iyi olur.

    Bahsettigin sorun (sistemin yapici muhalefeti ic etmesi) cok onemli. Bununla nasil basa cikilabilir?

  21. mersenne

    @engin, @arikan : sonucta ortada yapisal bir sorun var ve network accumulation’a bagli diye dusunuyorum, genel bir evrim sureci var, bunu hizlandirmak icin yapilacak seyler var tabi ama fazla birsey beklememek gerek sanirim. bir sure sonra teknoloji vs ile birlikte yeni sistem upper handi ele gecirecek ve kendiliginden digerini yokedecek, bu sure icerisinde bize, kabul gormelerini kafaya takmadan, yeni teknolojilere yeni sosyal kullanimlar, teoriler, uygulamalar gelistirmek dusuyor, bagimsiz olarak bunlari ve networkingi yaptikca zaman icinde kritik kutle asilacaktir diye dusunuyorum.

    PS : bir site daha buldum deliciousima kaydetmis oldugum zamaninda, http://www.govit.com/ yasa tasarilari oylaniyor & comment ediliyor, bu tip bir proje insa edilebilir basariya ulasir katilimci olursa daha sonra devletle iletisime gecmek denenebilir. yine aklima gelen istatistik kurumunun vs datalari yeni teknolojilerle visualize edilebilir o tip interaktif isler yapilarak cita yukseltmek denenebilir..

    son zamanlarda gordugum en iyi visualization http://projects.flowingdata.com/walmart, mesela goc icin boyle bir visualization yapilabilir malesef teknik bilgim yok ama boyle bir proje olursa baska islere yardim edebilirim. bu arada daha ideolojik takilan STKlara devlet yonetimi ve teknoloji konusunda destek verilebilir, bir cogu bu konularda yetersiz, guclu bir platform olusturulabilir belki.. simdilik aklima gelenler bunlar.

  22. mersenne

    http://awesome.goodmagazine.com/features/011/Wanderlust/ yine cok guzel bir fikir ve visualization uygulaması. History’s greatest journeys: Lewis and Clark Expedition’dan, Transsiberian Railroada..

  23. arikan

    @mersenne “değişimin kendisi ol” mantığına inanıyorum ben. Zamanla bu özdeyişin çalıştığını görür oldum kişisel işlerimde de.

    Genel evrim süreci mantığı Türkiye’de halk dilinde “hayırlısı neyse o olsun” veya “dur bakalım” (bkz: Dur bakalım ideolojisi). Ben bunu pasif buluyorum. Yanlış anlama pek çok konuda katılıyorum görüşlerine, ama ancak pro-aktif olarak değişim yapılabilir.

    Yeni teknolojiler ve yeni sosyal kullanımlar geliştirmek pro-aktif bir hareket. Nitekim bu konuda çalışıyoruz elimizden geldiğince. UserLabor.org mesela şu anki haliyle bile vatandaşın devlet işlerine katılımını standardlaştıran bir yapı olabilir, vatadandaş katılımı oranında vergiden muaf olur.

  24. arikan

    @mersenne haritalar için sağol. Bilgi görselleştirmesi de bir pro-aktif eylem. Görenlerin o konuda farkındalığını çok etkin bir biçimde arttırıyor.

    Türkiye’de ne gibi konularda bilgi görselleştirmesi yapabiliriz? Göç? Oy vermeyenlerin dağılımı? Cumhuriyet Tarihi’ndeki farklı hükümetlerin ekonomik performansı? Şu ana kadar yapılmış bütün terör saldırılarının harita üzerinde gösterimi. Amerikan başkanları ile Türkiye başbakanlarının zaman çizelgesi üzerinde ideolojileri ile karşılaştırması.

  25. arikan

    @engin aslında bir de super-pasif bir aşama var en başta. Sokakta gösteri yapmayı bırak, evde oturan TV seyreden bana dokunmayan bin yaşasın diyen işçiler ve memurlar. Bu ekonomik sınıktı içinde bile haklarını aramayan şaşırılacak şekilde sinmiş insanlar. Türkiye’de din bu sinmişliğin önemli sebeplerinden biri.

  26. engin

    Degisim icin yola cikis motivasyonu, yolun sonundaki isigin ne kadar parlak oldugunu gozumuzun onune getirebilmek. O yuzden halkin yonetime proaktif katilimi tartismasiz bir amac. @mersenne, senin de isaret ettigin gibi bu biraz da politik bir surec. Hem var olan yapiyi degisime ugratacak, hem halkin tutumunu degistirecek. Boyle bir hareketin basari olculerinden bir tanesi, ne kadar insan duzenli katilim gosterecegi olmali. Pasiften aktife donusum sirasinda halkin ve yonetimin nasil bir psikolojik evrim gecirecegini aklin bir kosesinde bulundurmak, daha fazla insanin katilimini saglayacak yaratici fikirlerin onunu acabilir.

  27. engin

    Onceki yorumlarda ornek olarak gosterilen gorsellestirmelerin paralel ve ilintili olaylari zaman ve mekana bagli degisimlerle gosterdiginde cok etkili oldugunu dusunuyorum. Bu sayede gorsellestirme sadece olan bir seyi ifade etmekle kalmiyor, dusunduruyor. Yorum yaptirtiyor.

    Mesela:
    - Son 10 yilda Turkiye’de teror dolayisiyla olen insan sayisinin ve yerlerinin harita uzerinde gosterimi, buna paralel olarak Turkiye icinde ve etrafindaki enerji kaynaklari ile ilgili gelismelerin (yeni boru hatlari, gerginlikler vs.) ayni haritada isaret edilmesi
    - Parti baskanlarinin secim oncesi oy toplamak icin yaptiklari secim konusmalarinda en cok hangi kelimeleri kullandiklarinin ayristirilmasi, bunun dunyadaki diger politikacilarla karsilastirilmasi
    - Turkiye’de imam hatip okullarindan mezun olan ogrenci sayisi ve toplam cami sayisinin, Turkiye’deki nufusa bagli olarak degisimi, bolgelere gore dagilimi, ayni gorsellestirme uzerinde yonetimdeki politikacilarin nereli olduklarinin gosterimi
    - Turkiye’de televizyon kullanimi, internet kullanimi ve gelir durumunun yanyana konabilmesi.
    - …

    Bu tarz gorsellestirmeler bazen var olan verilere ulasimi, bazen de verinin toplanmasini, arastirma yapilmasini gerektiriyor. Bunlari devlet nebzinde ilk ciddiye alacak olan kurum olarak aklima Devlet Planlama Teskilati geliyor. Sitelerine bakarsaniz, aslinda orada bir cok veri var ama verilerin cogu pdf dokumanlarina gomulmus durumda.

  28. arikan

    Belgenet.com bir çok devlet belgesini tutan ve online yayınlayan bağımsız bir kuruluş. 1954 yılından bu yana tüm seçimlerin detayları var mesela. Veya falanca başkanın falanca yılda konuşmasının tam metni.

    2007 seçimleri (katılım oranı %84,25)
    http://www.belgenet.net/ayrinti.php?yil_id=15

    Ayrıca şu işçi mektubu çok acı
    http://ntvmsnbc.com/news/457027.asp

  29. ugur

    bu başlığın altındaki yorumlar ufuk açıcı nitelikte gerçekten.

    şu dönemde devlet yönetimi mevzuunda popüler olan iyi yönetişim (good governance) kavramının / konseptinin açıkları yoğun biçimde tartışılıyor, tartışılan mecralarda, şurada burada. çünkü görüldü ki katılım, stk’lar filan derken, ortaya en sonunda bazı bilgi tekellerinin, bazı büyük stk’ların veya sarı sivil toplum örgütlerinin, zengin lobi gruplarının devlet mekanizmalarını adeta tek başlarına yönlendirdikleri bir durum oluşmaya başladı. çünkü uzmanlaşma çok yüksek seviyede. birçok kişinin veya grubun devletin yürüttüğü milyonlarca işlem ve süreç hakkında bir bilgisi yok -olamaz da teknik olarak. doğrudan demokrasinin saplandığı batak yalnızca aşırı nüfus değil yani, bir de teknik handikap ve işbölümü / dağınık-dağıtık bilgi meselesi var. buna ek olarak bir de bilgi kirliliği ve dezenformasyon meselesi var. özetle, bu katılım işi pratikte bir oyuna dönüşüveriyor kolayca.

    çok uzatmadan, genel konuşurken, net için, işe yarayan, yaratıcı araçlar üretilebilir. mesela yeni anayasa taslağı’nın tartışılması için net biçilmiş kaftan. öyle ya da böyle bir model kolayca üretilebilir. netten alınan geribildirim anlamlıdır. ama daha düşük seviyelerdeki devletin yasama, yürütme, yargı faaliyetlerinde bütün bu katılım, şeffaflık düzeni kolayca iyi ihtimalle teknokrasiye, daha kötü ihtimalle teknokrasi soslu plütokrasiye dönüşebilir. umarım anlatabildim.

  30. ugur

    bu arada userlabor muazzam bir fikir.

  31. HMERT

    @ugur’a kesinlikle katılıyorum. STK’ların bile gerçek işlevini yerine getirmeyen bir durumda, bu işi net sayesinde, yürütmeye ve yargı üreticilere bu “geniş katılımlı net organizasyonu” ile güzel bir geri bildirim verilebilir. Fakat burda editor kişilerin siyasi düşünceden çok katılıma önem vermeleri gerçek bir demokrasi’ye doğru adımlar attırabilir. Zaten günlük (blog)ler ile bence bir değişim başladı. birçok kişi sadece ülkesi ile değil bütün dünya ile fikirlerini paylaşabiliyor. Ve birçoğumuzun istediği-anladığım kadarıyla- bizim verdiğimiz geri bildirimin bir şekilde bu çorbaya bir tat vermesi.

    katılandan verginin muaf tutulması key ödemesine dönebilir. Veya daha kötüsü sansasyon haberlere imza atılır: “Maliyeye öneride bulunana vergide %5 indirim yapıyormuş.” ,”Başbakanlığa dilekçe ile öneri yazana Toki’den ev çıkıyormuş”,”TBMM’ye kanun önerisinde bulunana vergi affı çıkıyormuş”,”Hazineye ekonomi ile alakalı önerilere 100 YTL dağıtıyormuş.”,”Adsense’ten vegi muafiyeti için maliyeye mail ile yalvarın”…

    bu üstte yaptığım sansasyonlar ile bu katılımcı organizasyonların pişmiş aşına su katılmış olur. Büyük ihtimalle de böyle durumlar ile karşılaşacaktır.

    Bildiğim kadarıyla bir kanun önergesi hazırlarken bazı millet vekillerimiz hukuk proflarına veya bu konuda uzmanlaşmışlara az çok danışıyorlar. Ama bu danışma sonuca etki ediyor mu bilemem…

    (@arikan # ben hiçbir kutucuğun gerekli olmaMAsını savunuyorum- captacha hariç- zaten orda ironi de yapmıştım.)

  32. turgan

    Asama 2- feedbacklerini ortaya koyabilecekleri bir devlet ortami
    ve
    Asam 3 – Proaktif – Milletin yonetime aktif olarak katilmasi

    arasinda sanirim bir asama daha var. Bu da halkin tumunun yonetime aktif olarak katilmaya hazirlanmasi olmali…

    arada hangi teknolojik ve sivil asamalardan gecilecek?
    Degisim birden bire olmadigi icin, degisimin en saglikli gerceklesmesini nasil saglayabiliriz?
    Olusan bu demokrasinin kapsami, sinirlari, sonuclari, gucu, zayifligi ne olur? gibi sorularim var.

    Su anda gerceklesmesi ve hatta dusunmesi imkansiz bir durum. Dusunmesinin zevki de burada sanirim. Oyle ki sistemlerin en kapsamlisindan bahsediyoruz.

    Bu arada tanim olarak Turkiye Cumhuriyet’inden -cumhuriyet-’i atmamizi gerektirecek bir durum anladigim kadari ile, zira temsili bir grup olmayacak. Bu durumda bu yine demokrasi, oy cogunlugunun soz sahibi oldugu bir yonetim mi olacak o bilinmiyor.

    Sonuc:
    -Tek bir politik parti olacak. (sulandirmak istemiyorum ama) Halkin Katilim Partisi. slogani da “Veriye Guven” olabilir sanirim.
    -Yasama, Yargi, Yurutme’nin tum islemlerinin her asamasi, ic ve di$ politika halkin denetiminden gecerek birbirlerine entegre bir bicimde gelistirilecek.
    -Asker… olmayacak. Utopik geliyor ama bu sanirim sart.

  33. mersenne

    sanirim moderation var, bir tanesini dikkate almayin msglarin o zaman :)

  34. arikan

    @ugur sağol varol. Elimizden geldiğince bu zamana ait bir işler yapmaya çalışıyoruz. Amerika’da dahi teknokolojiciler veya sosyal bilimciler tarafından anlaşılabilmiş bir konu değil UserLabor, yani kullanıcı emeği. Sadece çok küçük bir entellektüel kitle tarafından biliniyor ve tartışılıyor.

    Açık devlette katılımcı vatandaşı vergiden muaf tutmak için kullanılabilir. Bu günleri görebilecek miyiz…

  35. arikan

    @HMERT, @ugur, @turgan, @mersenne STK’lara online araç kullanma eğitimi vermek gerekir mi diyorsunuz?

    Bence iyi bir başlangıç olur. Sadece bloglarımızda özellikle STKlara yönelik yazılarla başlanabilir. Blog, wiki, forum kullanarak nasıl e-yasama e-yürütme ve e-yargı yapılabilieceğini gösterebiliiriz. Tabi 20 kişi ile 2000 veya 2 milyon kişi aynı şey değil. Ama küçükten başlayıp daha büyük çokluklara gidilebilir. Zaten mesela 10 milyon kişi kendi kendini  –online muhabbet değil gerçekten hayat– idare edebilir hale gelirse neredeyse açık bir devlet sisteminden bahsedebiliriz.

  36. ugur

    konuyla ilgili şöyle müthiş bir haber var, amerika’dan.

  37. engin

    Bu tarz bir ag uzun vadede bir cok insanin temel bilgi ve bilinc seviyesini artiracaktir. Koye yol yapmakla toplumu internete baglamak, halka altyapisal hizmet sunmaktir. Diger taraftan, Turkce altyapili sistemlerin onu acilmali, Ingilizce konusanlarin yerel olarak internet eliti olusturmasina alternatifler sunulmali. Turkce su anda internetce konusamiyor pek, ogretmemiz lazim.

  38. arikan

    Engin’in yol ornegi gibi herkese bedava yuksek hizli internet saglamak bir sosyal devlet isi. Sosyal devlet demek devletin halka ticari oldugunda somurulecek konularda ve temel insan haklari konusunda servis vermesi demek. Bu servisler karsiliksiz degil, vergilerden toplanan para ile saglaniyor. Turkiye’de de herkese bedava hizli internet saglanmasi gerekir. Internet erisimi en dogal insan haklarindan biri.

  39. turgan

    arikan sanirim demek istedigim: yeterli veriler isiginda dogru kararlarin verilecegini dusunuyoruz.
    Yeterli verilerin toparlandigi ve karar mekanizmasinin sistematiklesigi bir sistem.

    Bu durumda bu sistem icerisinde insanin sadece verilere bakip “karar” veren ve bu kararlarin etkidegi bir rolu oluyor, bu rolun cesitli ayriliklara dusmus toplum icinde bile dogru kullanilacagina guvenim azdi. fakat esasinda userlabor.org daki katki faydasi cercevesinde bazi kararlarin oylama ile insan tarafindan degil de veriler isiginda sistem tarafindan verilebilecegini de goruyorum. yani “ucretsiz hizli internet maliyet/fayda” > “yol yapma maliyet/fayda” ise sistem bu karari aliyor, tanimlarda ve detaylarda takiliyor gibi hissediyorum ama ne oylama, ne cumhuriyet ne demokrasi oluyor bu durumda.

    “Turkiye’de herkese bedava hizli internet saglanmasi” ‘ni ilgilendiren bir yasanin gecirilmesini ve uygulanmasini ornek olay olarak inceleyebiliriz aslinda.

  40. arikan

    Turgan bu tarif ettiğin kendi kendini düzenleyen (“self-organizing“) bir sistem. Mesela karıncalar veya arıların lidersiz yani doğrudan birbirleriyle iletişim kurarak oluşturdukları sistemler. İnsanların içinde bulunduğu sistemler daha karmaşık tabi.

    Oylama katılımcı devlet için gerekli bir araç bence. Ama sadece evet hayır bu değil şu gibi basite indirgenmiş oy yetersiz. Eskiden (ve maalesef hala yaşadığımız) basit temsili demokrasi için basit oylama işe yaramış, ama bu devirde oylama işlemi daha karmaşık ve daha sık yapılan tercihlerden oluşabilir. 4 yıl için bir defa oy vermek yerine hergün oy verilebilir. Bugünkü bilişim teknolojilerinin rahat rahat kaldırabilieceği tekno-politik bir düzen mümkün. Bu doğrudan demokrasi, ilk bakışta doğa olaylarına benzese de daha karmaşık bir düzen ve hali hazırda kullandığımız bilgisayarlarla yapılması mümkün.

    Tarihte ilginçtir mesela Kurtuluş Savaşı’nın ilk savunma düzeni sayılan kuvay-ı milliye hareketi teknolojisiz kendi kendini düzenleyen bir insan sistemi olarak başarılı olmuş bir örnek.

  41. engin

    Eskiden (ve maalesef hala yaşadığımız) basit temsili demokrasi için basit oylama işe yaramış, ama bu devirde oylama işlemi daha karmaşık ve daha sık yapılan tercihlerden oluşabilir.

    Cok isabetli bir gozlem. Oylama genel bir secim mekanizmasi yerine surekli bir katilim haline nasil donusturulebilir? Gazete okumak gibi bir nevi, ama haber almak yerine katiliyorsun.

    Yonetimde herkesin ilgi duydugu populer maddeler olacaktir. Basortusu vs. Bir de, herkesin ilgi duymadigi, ama kendine gore kucuk sadik bir kitlesi olan alanlar olacaktir. Findik taban fiyatlari, emeklilik yasi vs. Sistemin amaci, bu “nis” yonetim alanlarini dogru insanlarla bulusturmak olmali ki katilim surekli olsun. Populer konularin kitlesi surekli olacaktir nasil olsa, basin gazliyor boyle mevzulari. Kisacasi, devletin uzun kuyrugunu sayisal ortama aktarmak lazim ki katilim isabetli ve surekli olsun. Haberleri okumak yerine haberlerin nasil sekillendiginde herkesin parmagi olsun.

  42. arikan

    Engin evet gazete okumak ve okuduktan sonra fikrini belirtmek gayet mümkün bir şey. O konuya bakan millet vekilleri de bu kamuoyundan faydalanabilir karar komisyonunda.

    Ama bu senaryo şu yaşadığımız zamanın olayı. Henüz bu senaryonun gerçekleşmiyor olması ne kadar geri kalmış (zamanından, başka ülkelerden değil) olduğunu gösterir Türkiye Devleti’nin.

    Yakın gelecekte kitlesel medya yerini sosyal medyaya bıracak. Haberler tek kanaldan değil pek çok farklı sosyal kanaldan yorumlanarak dolaşacak. Bu dağıtık bilgi alışveriş ortamında uzmanlık gerektiren bilgiler uzmanlara, herkesin anlayabileceği bilgiler herkese ulaşır. Internet’de gördüğümüz durum bu. Dolayısıyla uzmanlar hem uzmanlık gerektiren konularda hem de genel konularda fikirlerini / oylarını belirtebilir. “Gelecekte herkes 15 dakikalığına popüler” söylemini bilirsiniz, bununu anti-simetriği bir durum gelişiyor bence: gelecekte herkes her zaman uzman.

    Böyle bir dağıtık düzen bireylerin görüşlerini belirtilmesi için gerekli dikkat miktarını da düzenleyecektir kendi kendine. Mesela uzmanların önüne uzmanlık konuları öncelikli –genel konulardan veya daha az uzmanlık konularından önce– gelir sistem kendi kendini düzenlediği için.

  43. arikan

    Biz burada katılımcı devlet doğrudan demokrasi diye konuşurken Libya lideri Muammer Kaddafi devletin petrol gelirlerini doğrudan halka dağıtılmasına karar verdi. Kaddafi şöyle demiş:

    “Libyalılar, bürokrasinin tasfiyesi ve petrol gelirinin doğrudan ellerine geçmesiyle gerçek bir halk idaresini kuracak ve gerçek bir doğrudan demokrasi tarafından idare edilen kitleler toplumunu oluşturacak.”

    http://haberturk.com/haber.asp?id=94676&cat=180&dt=2008/09/01

  44. bager

    okurken çok keyif aldım yazılarınızı.

    Gidilmesi yer hakkında pek tartışma yok gibi gözüküyor aslında. O yere nasıl varılması gerektiğine dair olan yazılar çoğunlukta.

    Bu noktada önemli olan bu konuyla ilgilenen ve buna değer veren kişilerin doğru metodlar seçmesi ve bir nevi hızlandırma operasyonuna geçmesi. Yani asıl istenen, 10 yıl içerisinde 20-30 yıllık evrimleşme yaratabilmek gibi gözüküyor.
    Elimden geldiği kadarıyla okuduklarımı aşamalandırmaya çalışacağım. Lütfen hatalarımı düzeltin.

    Sanırım şu an için yapılabilecek en mantıklı hareket bilgilerin şeffaflaştırılması. (1)Kurumları ve kişileri verilerini açmaya zorlamak(kibotzer.com) ve (2)bu verileri sayısallaştırıp internete yüklemek. (die örneğindeki durum)
    Şeffaflaştırma, kısa zamanda bilincin artmasına sebep olacaktır, istatistikler değer kazanacaktır (engin’in “Son 10 yilda Turkiye’de teror dolayisiyla olen insan sayisinin ve yerlerinin harita uzerinde gosterimi” örnekleri gibi). (3)Bu aşamada görselleştirme araçları oluşturmak ve bu konularda metinleri yaymak doğru bir hamle olabilir. Bu istatistikler insanların internette yayınlayabilmelerini sağlamak vs.

    Ancak bu aşamalardan sonra anketler, gerekli değeri kazanacaktır. (4)Ortaya çıkan istatistiklerin çeşitli yorumlama sistemleriyle anlamlarının ayrıntılandırılması, değerlendirilmeleri, gruplandırılmaları gerekli olacaktır. Bu noktada yorumlama derken klasik anlamdaki yorumlamaların dışında bazı sistemler tasarlanması gerekebilir. (Bir devlet kararını “thumbs up | down” şeklinde yorumlamak doğru mu bilemiyorum).

    Bir sonraki aşama,(5) henüz karar verilmemiş ama verilmek üzere olan olayların halkın yorumuna açılması olacaktır. Bu, aslında doğrudan demokrasiye doğru ilk ciddi hareket olacaktır.

    Bu kademelendirme oldukça yüzeysel bir bakış açısında hala. İşin sosyal tarafı burada yazmıyor. Kademeli uzmanlar; her bireyin, belirli konularda bilgisine güvendiğini tanıdık dostlarının olması ve kararını bu insanlara yorumlatabilmesi (bunun web’deki karşılığını bulamadım.)
    kişisel medyaların kuvvetlendirilmesi(sweetcron.com), kişisel medyaların birleştiği ortamların mass media’nın önüne geçmesi(friendfeed.com’un özelleştirilmiş gazeteye dönmesi)) ve daha birçok şey.

    Bu arada bunlar birbirine bağımlı fazlar olsa da, iç içe geçmiş durumdalar, yani aslında çoğu şu an uygulanmakta, yapmamız gereken bunları konumlandırıp ivmelendirmek.

  45. engin

    @bager, soylediklerini ozetlemek gerekirse:
    1. Verileri ac, seffaflas
    2. Bilgiyi gorsellerle ifade ederek bilinclendir
    3. Ortaya cikan gorsel ifadelerin dolasimini kolaylastir
    4. Duruma ozel oylama mekanizmalari tasarla
    5. Katilimi tesvik et
    6. Spot konularda bilir kisilerin soz sahibi olmasini sagla

    Boyle sistemleri devlet kademesinde kimler degerlendiriyor bilen var mi?

Yorum Yaz