11.06.2009

İnternette Gürültü ve Elit Ağlar İlişkisi

Sosyal ağ üzerinden çalışan internet servislerin şöyle bir ortak yönü var: sistem içi sosyal iletişimlere yani aktiviteye yatırım yapmak. Çünkü aktivite, servis için birim değer demek, bunu daha önce User Labor projesi vasıtası ile Düğümküme’de yazmıştık. Ne kadar aktivite, o kadar para potansiyeli. Peki aktivite teşvikleri kısa ve uzun vadede kullanımı nasıl etkiliyor?

elitism
Resim kaynak: http://www.dieselsweeties.com/shirts/elitism/

Aktivite teşvik edildikçe daha fazla insan yazıyor, konuşuyor, oynuyor, tartışıyor. Gürültü artırıyor. Bulmak, dinlemek, takip etmek zorlaşıyor. Arzulanan içeriğe ulaşmak daha fazla zaman ve emek gerektiriyor.

Öneri sistemleri gürüştü patırtı içinde yön bulmaya yarıyor fakat

Bu problemle boğuşan servislerin kullandığı öneri sistemleri bilgisayar kafası ile çalışıyor. Bilgisayarın yargı mekanizması insan kadar gelişmediği için bilgisayarın önerisi kullanıcıya insan gibi güven veremiyor. Algoritma ne kadar iyi olursa olsun, arayüz insan olmadıkça bilginin değeri düşüyor.

Bu durumda içerik filtresi olarak insan önem kazanıyor. Tanıdığın, bildiğin, güvendiğin insanın yolladığını okuyorsun, gösterdiğine bakıyorsun, tavsiye ettiğini alıyorsun. Bu internetten önce de böyleydi şimdi de böyle. Farklı olan, bugün kimin etkili olduğunu, kimin tavsiye ettiğini, bilginin nerelerden geçtiğini izleyip ölçebiliyoruz.

Yukarıda yazdıklarımın ticari ve kültürel olarak iki açılımı var

Ticari yapılar içerik kalitesini yüksek tutmak ve kullanıcı akışını istediği gibi yönlendirmek için hakim bakış açılarına yatırım yapıyor. Bu teşvikler, fikirlerini, tercihlerini, hayatlarını şöhret ve dolaylı yoldan para amacı güderek belgeleyen reality show katılımcıları gibi garip bir üretici toplumu doğuruyor.

Üretimin bu şekilde ticari teşviklerle “ayağa düşmesi”, standartları daha yüksek olan üreticileri ana akım sistemlere yabancılaştırıyor. Bu yabancılaşmanın muhtemel sonucu kapalı devre elit ağların oluşması.

Elit ağlara günümüzden üç örnek

Publish2 – Gazetecilerin bağlantı paylaştığı ağ. Kullanmak için gazeteci olduğunu belgelemek gerekiyor. Ana akım versiyonu: Delicious

Vimeo – Vimeo kendisini yaratıcı insanların videolarını paylaştığı saygı duyulan bir ortam olarak tanımlıyor. Ana akım versiyonu: YouTube

ffffound – Davetiye ile üye olunabilen resim imleme servisi, tasarımcıların ve sanatçıların favorisi. Ana akım olarak tam karşılığı yok.

Etiketler

, , , , , , ,

Geri beslemeler (Trackback)

Trackback Adresi
  1. İnternette Gürültü ve Elit Ağlar İlişkisi « Bay Bedava – Netten Başlıklar

1 Yorum

  1. Engin Erdoğan

    Bugün karşıma çıkan başka bir elit servis örneği, http://www.theauteurs.com/

Yorum Yaz