24.10.2008

Günün Diyagramı: Türkçe'deki Sözcüklerin Kökeni

Türk Dil Kurumu’ndan sağlanan verilere göre (2005) hazırlanmış bu diyagram Wikipedia’da karşımıza çıktı. Franszıca’nın Arapça kadar etkisi olduğunu bilmiyordum. İngilizce burada verilen orana göre çok daha yüksek olduğunu tahmin ediyorum.

http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:TurkishVocabulary.png

Etiketler

, , , ,

4 Yorum

  1. ugur

    yalnız tdk bu hesabı yaparken, mesela “peygamber” sözcüğünü farsça kökenli sayarken, bir yapım eki getirip “peygamberlik” yapılınca türkçe kökenli sayıyor.

  2. arikan

    hmm önemli nokta Ugur, TDK bu hesabı kök sözcüklere göre mi yoksa tüm olasıkları da ekleyerek mi yapıyor acaba?

    Türkçe’nin sondan eklemeli matematiksel yapısı göz önüne alındığında her sözün köküne inmek mümkün değil mi.

  3. ugur

    sadece sozluge aldiklarini sayiyor. o da su an online. butun olasiliklara bakilmiyor. belli basli yapim ekleri getiriliyor, anlamli ve kullanilabilen bir kelime uretilmis olmasi lazim. bir de yaygin bir baska kullanim varsa o oluyor. bircok kelime icin -ci, -lik, aklima gelmeyen birkac ek daha ve hatta -cilik ile yeni kelime uretilebilir. odun, oduncu, odunluk, odunculuk, odunsuzluk gibi.

    mesela dj’i bulamadim sozlukte. bi de sanirim bati kokenli kelimeler cogunlukla fransizca uzerinden alinmis kabul ediliyor. o da herhalde -ation lari filan -asyon diye aldigimiz icindir. bana gore sirf yabanci kokenli tip terimleri 5.000′den fazladir. kafalarina gore sozluk hazirliyorlar.

  4. Honor Gunday

    Hmm. ben biraz yorumda bulunayim.
    soyle ki, Turkce\’de bazi gizli kurallar mevcut – ki cogumuz bu kurallari malesef okulda ogrenmedik, cunku Fransizca fazla okulda ogretilmiyor. Turkce\’nin gizli kurali, Ingilizce\’den Turkce\’ye bir kelime gecisi yapilacagi zaman, o kelimenin ilk basta Fransizcalastirilmasi ve sonra Turkce\’ye gecirilmesidir.

    Mesela. Localisation/Lokalization kelimesi\’ni alalim. Local kelimesinden turemis. Hem fransizca hem ingilizce\’de de var bu kelime. Fransizca\’nin Ingilizce\’ye de 13.yy\’da buyuk etkisi olmus biliyorsunuz haliyle Fransizca\’dan Ingilizce\’ye de cok gecis olmus. Ok. Bu kelimenin bugunku teknik anlami, bir teknolojinin bolgesellestirilmesi, dilinin cevrilmesi ve lokal insanlarca kullanilir hale getirilmesi diyebiliriz. Bu konsept tabii ki Fransizlarca icat edilmedi. Silikon vadisi bazli bir terim bu. Turkce\’ye cevirilirken ama \"Lokalizeyşın\" degil; Lokalizasyon olarak cevriliyor. Haliyle fransizca +1 puan almis oluyor.

    Bir baska guzel ornek. Telaffuz manasina gelen, Pronunciation. Fransizcasi Prononciation. Turkce\’ye gecince, Prononsiyasyon oluyor.

    Simdi bu kelimeler Turkce\’ye gecti mi gecmedi mi bilmiyorum, zaten TDK olayi cok geriden takip ediyor. Ama bu gizli kuralin farkinda olmanizi istedim. Galatasaray ukalaligi olarak da adlandirilabilir bu once Fransizca sonra Turkce\’ye cevirmek bu arada :) 19.yy\’dan gelen bir kural.

Yorum Yaz