06.10.2006

Elektronik Müziğin Öncüleri yada Avangard Besteciler 1: Xenakis

Xenakis 1958 CRM StudiosIannis Xenakis ismini maalesef yeni duydum. 20. yuzyilin en onemli yaratici isimlerinden biri olan Xenakis’i bu kadar gec tanidigim icin uzuldum, ve sizlerle paylasmak istedim.
1922 yilinda Romanya’da dunyaya gelen Xenakis, Yunanli. Yunanistanda mimarlik ve muhendislik okuyor. Modern mimarligin onculerinden Le Corbusier’in yaninda mimarlik yaparken bir yandan da muzikal anlamda calismalarini surduruyor. Xenakis muziginin devrimsel niteligi acisindan Schoenberg,John Cage, Gyorgi Liyeti gibi isimlerle anilsa da, gerek muzige (sanata) yaklasimi, gerekse urettigi eserler acisindan cok ozgun bir konuma sahip. Eserlerinde olasilik, oyun kurami, grup teorisi, brown hareketi gibi matematiksel kavramlari yorumlayan/uygulayan Xenakis’in muzigi insani bir anda carpiyor. Muzikal terimlere yabanciyim ve muzik egitimi almadim, fakat Xenakis’in eserlerindeki cekici farkliligi anlamak/sezmek icin formal bir egitime gerek oldugunu sanmiyorum. Matematik, fizik kisaca bilimle besledigi sanati nedeniyle gunumuz multimedya sanatcilarinin oncusu olarak gosteriliyor Xenakis. Felsefi anlamda da cok derin icerige sahip eserlerinden bazilarina buradan ulasabilirsiniz. Yasam oykusu de en az muzigi kadar ilgi cekici olan Xenakis hakkinda viki burada, bu da Xenakis’le ilgili daha fazla bilgiye ulasabilceginiz baska bir web sitesi.

Son olarak Xenakis’in performanslarini ( dikkatinizi cekerim konser demiyorum, kendisi cagdas anlamda performansin da onculerinden) Corbu imzali mekanlarda gerceklestirdigini, eserlerini isimlendirken cok ozen gosterdigini, oldukca basarili bir mimar oldugunu(Philips Pavillion‘da Corbu kadar/hatta fazla emek sahibi) eklemekte fayda var.

Gunumuz sanati medya sanati, dijital sanat gibi daha once varolmayan kategorilerle zenginlesmis durumda.Bilim ve teknolojinin sanat uretimine yada sanatin bilim ve teknolojiye entegrasyonunun/sentezin/kaynasmanin sonucu olarak da gorebilecegimiz bu kategorilerin nasil olustugunu incelemek, kanimca teknik ogrenmek kadar onemli. Xenakis bakis acisi ve eserleriyle bilim/sanat/teknoloji uclusunun gobeginde yer alan bir isim. Mutlaka goz atin :)

Etiketler

,

Yorum Yaz