July, 2006 Arşivi

30.07.2006

Elektronik Nesnelerin Otomatik Bloglaması

Bugün buzdoloabı süt bitti diye, saksıdaki çiçek beni sula diye, uzaktan kumanda pilim bitiyor diye, çamaşır makinesi falanca tozum azaldı diye bize email atabilir. Hatta bu cihazlar ve algılayıcılar hergün haberleri okumak için kullandığınız RSS okuyucunuza kendi durumları hakkında düzenli olarak haberler gönderebilirler. Bu senaryolar daha düzenli tüketime ve daha kontrollü üretime sebep olacaktır ki bu gelişme beyazeşya ve elektronik cihaz üreten dev şirketlerin iştahını kabartıyordur mutlaka. Ancak elektronik nesnelerin Internet’e bağlanıp bir şekilde kendi kullanım örüntulerini otomatik olarak yayınlaması kültürel üretim için de kullanılabilir. Bunun için öncelikle kendinin farkında olabilen elektronik nesnelerin yapısını anlamak gerekiyor.

Bruce Sterling yeni cikan Shaping Things (Nesneleri Sekillendirmek) kitabında bu biçim nesneleri kendi icat ettigi Spime diye bir terimle tanımlıyor.

Spime nedir?

  1. dünyadaki konumunun farkında (GPS vs.),
  2. çevresinin farkında (elektronik algılayıcılar),
  3. kendi günlüğünü tutan (otomatik raporlama),
  4. benzersiz bir şekilde tanımlanmış (RFID vs.),
  5. kendisi ve çevresi hakkında veri aktarabilen (Internet baglantisi)

nesneler olarak tanımlanıyor Sterlin’in kitabında.

Shaping Things

Spimelarin olduğu evren bilgi yogunlugunun cok artmis oldugu bir dunya. Bugun bir cok kisi blog sitelerinde kisa yazilar yayinliyorlar ve genel olarak Internet uzerinde donen bilgiyi arttiriyorlar. Bir sure sonra kullandigimiz nesneler de otomatik olarak blog yazmaya basladiginda insan uretimi ve makine uretimi bilgilerin birbirine karistigi cok daha bilgi-yogun bir hayat yasiyor olacagiz. Kulturel uretim ve elestiri olarak Spime kullanmayi dusundugumuzde ne gibi temalarda isler uretebiliriz:

Kişisel gizlilik
Kullanicisinin hayatindan parcalar kaydedebilme problemi. GPS teknolojisi ile sadece kendinin degil kullanicisinin da konumunu rapor etme. Elektronik duyulariyla (mikrofon, uzaklik algilayici, nemolcer, termometre, isik orani olcer) cevresinin ve dolayisiyla kullanim oruntulerinin (su dugmeyi iki defa kullandi, bu ayari bes defa degistirdi vs.) farkinda olma ve rapor etme. Boyle bir ortamda kişisel gizlilik haklarini nasil aciga cikarabiliriz?

Açık veritabanları
Nesnelerin surekli kaydettigi bilgileri bir karsi strateji olarak tumuyle topluma acmak. Sadece sirketlerin kullanicilarin davranislarini izlemesi yerine herkesin bu verileri izleyebilmesi. Boyle bir acilim olsa bilgileri birbirleriyle karsilastirarak, benzerlikler bularak, oruntu tanınma programlari yazarak ilginc kulturel okumalar yapabiliriz. Bilgiyi acmak dunyanin en derin devletlerinden birine sahip oldugumuz bir ulkede nasil ifade edilebilir?

Saydam teknoloji yerine ön plana cikan teknoloji
Hemen her urunde teknolojinin gorunmezligi iyi bir ozellik olarak sunulur. Kullanicinin rahatsiz olmadan kullanacagi, “soguk” teknolojiyi sicak yumusak saydam hale getiren urunler yaratmak butun ureticilerin ve haliyle bilincsiz tasarimcilarin arzusudur. Halbuki teknoloji saydamlastikca o teknolojiyi yaratanlarin kullanici ustunde kontrolu artmaktadir. Su anda hergun kullandigimiz nesnelerle hayatimiza kafamiza giren kontrolu nasil gosterebiliriz? Saydam olmayan ici disina cikmis teknoloji bir tasarim ortami (medyum) olarak parlak ve saydam tasarim ortamindan nasil farklilasiyor?

Elektronik nesneler uzerinden işbirliği
Elektronik nesnelerin agli bagli Internet hayatina karismasi bu nesnelerin insanlarla veya kendi aralarinda eşzamanlı veya eşzamansız iletisim kurmalari demektir. Bu iletisim oruntulerini kalitesi nasil arttirilabilir? Bu nesneler arasindaki iletisim protokolleri her zaman muhendisler tarafindan kurulmaktadir, halbuki sanatcilar ve tasarimcilar da iletisim protokolleri yaratabilir, yaratmalidir. Protokollere cogu zaman birden fazla kisinin uzerinde anlasmasiyla karar verilir. Birbiriyle konusabilen Spimelar kullanarak nesnelere uzerinden isbirligi yapilabiliriz. Ornegin “benim buzdolabim senin camasir makinene uc defa toz bitti derse, buzdolabi sut ismarlasin” gibi bir protokol yaratmak cagdas bir Dada isi olabilir…

Baska ne gibi temalar olabilir?

30.07.2006

Wikimania kapsama alanına giriyor

4-6 Agustos tarihlerinde Cambridge’de yapilacak olan Uluslararasi Wikimania Konferansi‘nda Wikipedia’ya katkida bulunanlar fikirlerini paylasacak ve belirli odaklanmis konularda sunumlar yapacak.

Konferans boyunca MIT Media Lab’de 3 gunluk hack etme etkinligi duzenlenliyor. Bu etkinlikte Wikipedia’nin yazilim ve donanim altyapisi, Wikipedia’nin gelecek yol haritasi, ve Wiki teknolojisinin gelecegi tartisilacak.

Ayrica konferansda Vatandas Gazeteciligi (herkesin haber yaratabilmesi) adinda bir calistay yapilacak. Bu ortamda vatandas gazeteceligi icin arac gerecler, yontemler ve is bicimleri tartisilacak.

Wikimania hakkinda dugumkume’de mumkun oldugunda bilgi aktarmaya calisicaz.

Wikimania Konferansi

26.07.2006

Lozano-Hemmer'ın işlemsel mimari ortamları

Rafael Lozano-Hemmer bu yilki Sydney Bienali icin yaptigi Homographies 144 adet robotik florasan lamba ve 7 adet bilgisayarli gözetme kamerasindan olusuyor. Ziyaretciler odada dolastikca tavana asili florasanlar insanlarin bulundugu yere dogru donuyorlar. Burdan Homographies‘i izliyebilirsiniz.

Lozano-Hemmer Homographies’i akim, hareket ve gorus alanina dayali yeniden şekillendirilebilir bi isik alani olarak tarif ediliyor. Bu haliyle mimari alani organize eden modern izgaraya karşıtlık gosterdigini belirtiyor. Lozano-Hemmer yarattigi etkilesimli ortamlarda mimari ogelere yeni bir gozle bakmamizi sagliyor.

lozano-00.jpg

lozano-04.jpg

lozano-02.jpg

lozano-03.jpg

26.07.2006

Kolektif üretim görselleştirmesi

Digg.com haber oylama sistemiyle ve basit arayuzuyle bu yil icinde kisa surede ilgi toplayarak bilinen pek cok haber kaynagindan (e.g., Slashdot) daha fazla takip edilir oldu. Digg.com ziyaretcileri yayinlanan haberlere oy vererek kolektif bir sekilde haberlerin onem sirasina gore dizilmesini sagliyorlar. Bu cok basit begendim / begenmedim secenegi milyonlarca kisinin katkisiyla biriktirildiginde cok kullanisli bir filtreye donusuyor.

Digg.com’un yeni girisimi Digg Labs gecen haftalarda Internet’te cesitli blog ortamlarinda konusulmaya basladi. Bu labaratuvar Digg sisteminde olan biteni gorsellestiriyor. Stamen tarafindan tasarlanan iki gorsel yazilim “Stack” ve “Swarm” bu kolektif calisan bu sistemin cesitli orunutlerini gosteriyor.

Bu iki gorsel yazilim oyuncakli olmasi disinda pek derin bir anlayis ortaya koyamiyor Digg veritabani hakkinda. Son 5-6 yildir binlerce defa tekrar edilen cizgilerle bağlanmış noktalar tipolojisini kullaniyor ve herhangi bir yeni anlayis getirmiyor gorsellestirdigi konu hakkinda. Her iki yazilimda da secilen renk araligi son derece fakir, yuksuz ve ifadesiz. Secilen sekiller arasindaki iliskiler ve cizgi kullanim bicimleri biribirleryile orantisiz ve gorsel bir butunlukten yoksun, dolayisiyla ifade edilmeye calisan konuyu anlamamiz zorlasiyor.

digg-swarm.jpg
Swarm

digg-stack.jpg
Stack

26.07.2006

Internet üzerinden video görüşme yaygınlaşıyor

VoIP (Voice Over IP) teknolojisini kullanarak Internet uzerinden bedava telefon gorusmesi saglayan Skype, yeni mac versiyonunda video gorusmeyi de iceriyor. Henuz deneme asamasinda olan video ekini buradan indirebilirsiniz. Skype video ozelligi sadece kisisel iliskilerde kullanilmiyor, is ortamlarinda da cok sik tercih edilen toplanti araclarindan biri oldu.

23.07.2006

ISEA kapsama alanına giriyor

ISEA (Inter-Society for the Electronic Arts) , Augustos 7 – 13, San Jose.
13uncu Uluslararasi Elektronik Sanatlar Sempozyumu ve Kuresel Sinirda Sanat Festivali

MIT Media Lab‘de yaptigimiz calismalarda gelistirdigimiz Open I/O sistemi ISEA boyunca poster olarak ve 11 Agustos’da bir sunus ile dunyaya tanitilacak. Open I/O biribirinden uzak fiziksel ortamlari elektonik ve dijital olarak birbirine baglayan bir tasarim platfromu. Bildiginiz P2P dosya paylasim sistemleri (e.g., Bittorrent, Napster) gibi calisiyor, ancak bilgisayar dosyalari degil fiziksel ortamdan elektronik olarak algiladiginiz canli verileri paylasmanizi sagliyor. Open I/O agli bagli yasamda yeni medya sistemleri tasarlamak icin bir altyapi sagliyor. Sistem pek yakinda openio.org adresinde acilacak. Bu konuda yakinda dugumkume’de daha detayli bilgi yayinliyacagiz.

23.07.2006

Siggraph kapsama alanına giriyor

Siggraph 2006, 30 Temmuz – 3 Agustos, Boston
Bilgisyar grafikleri ve etkilesim teknikleri konferansi.

MIT Media Lab’de PLW (Physical Language Workshop) olarak Siggraph etkinliklerine direk degil, meta olarak katiliyoruz. Etkinliklerden videolar, roportajlar, ve bilgi-grafiklerle olan biteni yorumluyor olacagiz. Hazirlayacagimiz icerikleri PLW ana sayfasinda onumuzdeki haftalardan itibaren yayinlamaya basliyoruz. Ayrica Turkce, Ispanyolca ve Japonca videloar hazirliyor olucaz. Gelismeleri dugumkume’den haber vericem.

Siggraph 2006

23.07.2006

Oku-Tıkla-Yaz ve Yeni İdeolojiler Sentezle

Son bir kac yildir bu RSS okuyuculari kullaniyorum.

Windows icin FeedReader

Mac icin NetNewsWire Lite

Her iki okuyucu da ayni islevi goruyor. Internet’te takip ettiginiz haber kaynaklarinin RSS baglarini bu programalara kaydediyorsunuz. Program acildiginda butun baglari otomatik olarak tariyor ve yeni olanlari – email kutusunda oldugu gibi – isaretliyor. Boylece farkli haber kaynaklari arasinda hic yukleme yapmadan hizlica dolasiyorum ve dolastikca okuduklarim isaretleniyor.

Ornegin benim RSS okuyucumda asagi yukari 100-120 tane RSS bagi kayitli. 24 saat kadar bir sure okumamis olsam yaklasik 1000 kusur haber birikiyor. Bu haberlerin hepsini hic bir zaman okumuyorum. Mesela 1000 haber birikmisse hepsini yarim saat icinde (haber basina yaklasik 1-2 sn) tariyorum. Belki 50-60 tanesinin basliklarindan sonra 5-10 dk spotlarini okuyorum (haber basina yaklasik 5 sn). Eger haberin konusu ilgi alanim dahilindeyse, haberin yazari tuttugum biriyse, veya haber gercekten ilginc bir seyse baglara tiklayarak haberin bahsettigi web sayfalarini aciyorum. Bu noktadan sonra okuma etkinligi dagilacagi icin, bilincli olarak RSS okuyucu kapatiyorum.

Sonra actigim web sayfalarini okuyorum ve dogal olarak okudukca ve baglara tikladikca okuma dagiliyor ve bir sure sonra bu pasif okuma etkinligi del.icio.us’a kaydetme, arkadasa bag gonderme gibi aktif etkinliklere baglaniyor.

Bugun milyonlarca kisi bu 1-2 saatlik okuma-tıklama-yazma seanslari ile yeni ideolojiler sentezliyor. Eskiden ideolojiler TV, radyo, gazete araciligiyla verilen mesajlar ile tepeden inmeyken, bugun yeni idelojiler – dusunce sistemleri – cok daha organik bir sekilde herkesin katkisiyla sentezlenerek beliriyor.

23.07.2006

Sosyal ağlı tarayıcı: Flock

Flock sosyal web tarayici bugun sik kullandigimiz sosyal iliskiler uzerine kurulu web servislerine dikissiz arayuz sagliyor. Yeni tarayici olur mu olacak mi, IE mi Firefox mu, Opera mi Safari mi tartisimalarinin arasindan sizarak web tarayicilarin sosyal yanlarini irdeliyor Flock yazilimi. Bugun bizim ebeveynlerimize neden TVyi her zaman acik tuttuklarini sordugumuz gibi, bundan 30 yil sonra, cocuklarimiz soracak “baba neden browser’in her zaman acik?”.

18.07.2006

Lübnan'dan gerçek haberler ve görüntüler

BOMBA2006.jpg

Boyle bilgilere ulasmak icin gereken sadece video paylasim sitelerinde ve Internet’te arama motorlarinda “beirut”, “lebanon”, “israel”, “bombing” gibi kelimeleri bir arada kullanarak arama yapmak. Direk savas alanindan yasayanlarin gonderdigi bu kisa videolar ve bloglarda yayinlanan gercekler maalesef hazmedilecek gibi degil.

Stop Destroying Lebanon
From Israel to Lebanon
YouTube / 1st 4 days!! israeli attacks!
YouTube / beirut + israel + bombing arama sonuclari